Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Schleswig-Holstein De schönsten Geföhle vun'e Welt
Nachrichten Schleswig-Holstein De schönsten Geföhle vun'e Welt
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
12:00 11.02.2018
Von Heike Thode-Scheel
Glücksweg - ok en positives Woort to'n freun. Quelle: th

Toeerst harr Lomas blots 216 Wöör ut 49 Spraken – nu sünd dat meist dusend Wöör in hunnert Spraken. Un dat gifft noch so veele Spraken in’e Welt, de noch nich mit dorbi sünd. To’n Bispill Plattdüütsch. De Engländer söcht Wöör för’t Wohlbefinnen – vun Africaans bit Zulu. 2015 hett he sien Sammeln to’n eersten Mol in’t „Journal op Positive Psychology“ vörstellt. De doren vigellienschen Wöör ut uns  binnerste Welt seggt so veel över en Tostand ut – man se hebbt keen kloore Översetten. Tominnst nich in een Woort. Dat is schaad, denn so kann en de narrms finnen. Un jichtenswann düükert se enfach ünner un wi schnackt blots noch över gut, geil, schön, toll, wenn wi aver wat ganz anners meent.

 Dat Projekt vun Tim Lomas will düsse besünnern Wöör wedder in unsen Alldag rinbringen. Man de Psycholoog un Bhuddist spitzt sik noch op wat anners. Un dat schient noch veel wichtiger to ween: „They offer a very different way of seeing the world“ – düsse Wöör makt uns Welt sotoseggen bunter – se geevt uns en anner Blick. Nich blots op uns, sünnern ok op anner Kulturen. Un vör allen Dingen op anner grote un lütte Spraken.

Tim Lomas hett sik all en Barg Wöör tosamenklamüüstert – man he is sik wiss, datt dor noch en Masse Begriffe in’e heele Welt tohuus sünd. Dorüm schüllt de Lüüd ok mitmaken: „The whole project is a work in progress, and I’m continually aiming to refine the definitions oft he words in the list“, seggt de Forscher. Dat heet, datt düt Projekt jümmers an’t Lopen is un he alltieds versöcht, de Verklaarn vun’e Wöör noch’n beten beter hintokriegen. Dorbi schüllt em de Lüüd to üm to geern hölpen: „I definitely welcome peoples feadback . . .“, hett he in‘ Interview mit den BBC seggt. De Psycholoog hofft nu, datt nich blots de Lüüd Füer un Flamm sünd, sünnern datt sik ok anner Psychologen, Spraakwetenschapler un Forscher üm de vigellienschen Geföhle vun uns Minschen kümmern wüllt.

Man dat schall jo nu nich blots üm de Wetenschap gahn – Tim Lomas wünscht sik, datt sik düsse vergeten Wöör un Geföhle so peu à peu wedder in uns Hart un Kopp rinsliekern doot. Un datt wi denn ok anners föhlt. To’n Bispill lachen. Op Platt gifft dat so ünnerscheedli Wöör för lachen – un dat hett sien Aart. Denn gucheln,  huucheln, grifflachen, smuustern, gniffeln meent doch lachen. Aver blots in ganz verscheden Form: gucheln deit en, wenn en sik so’n beten na binnen amüseern deit. Ahn, datt de anner dat so richtig marken deit. Huucheln is mehr so’n gackern. Grifflachen speelt sik üm‘n Mund rüm af. De vertreckt sik twaars to’n Lachen, aver dat is mehr scheef as breed. Wenn en smuustert, denn amüseert de Minsch sik op sinnige  Aart över jichtenswat oder jichtensen. Gniffeln is meist dat sölbige, aver mit so’n beten Schadenfreud dorbi.

Wat för wunnerbore Ünnerschede de Spraak doch paraat höllt! Doof blots, datt wi uns nich mehr so richtig op all de verscheden Wöör besinnen künnt, meent Tim Lomas in’t Interview mit’n BBC: „In our stream of consciousness . . . there’s so much to process that a lot passes us by.” Dor passeert also soveel in uns Bregen un Hart vunwegen de Geföhle, datt veele dorvun enfach flöten gaht. „The feelings we have learned to recognise and label are the ones we notice – but there’s a lot more that we may not be aware of.“  He is sik wiss: Alle Geföhle, de wi kennt un för de wi en Naam hebbt, de kriegt wi ok klook. Man dor düükert jo noch so veel mehr op, wat uns gor nich bewusst is. Dat schall nu mit sien Wöörlist beter warrn.

Worüm he sik so wiss is? De Forscherin Lisa Feldman Barrett hett in‘n Studie rutfunnen, datt wi Minschen plietsch sünd. Wenn wi nipp un nau seggen künnt, wat wi föhlt, denn künnt wi veel beter stüern, wat wi dorgegen doon künnt. To’n Bispill seggt de en: Mi geiht dat slecht. Den annern geiht dat ok slecht, de weet aver dat richtige Woort dorför: Ik bün bang. Ik bün bedrüppelt. Un wenn du dat weetst, denn kannst du dor doch veel beter wedder ut dien Lock rutkrupen. De Forscherin is sogor övertüügt: Dat „positive lexicography“ vun Tim Lomas kann sowat as een Warktüüch ween - en „tool for living“ – en Warktüüch för`t Leven. Un denn künnt wi dat Leven ok mit ganz anner Ogen sehn. Un uns sölben natürli ok. Un uns Mitminschen. Also ik föhl mi graad so „Suaimhneas croi“! Dat is Gäälsch un meent dat wunnerbore Geföhl, wenn en sien Opgaav to Schick bröcht hett.

www.drtimlomas.com/lexicography

Kommentare
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!

Bundeskanzlerin Angela Merkel (CDU) soll nach Meinung von Schleswig-Holsteins Ministerpräsident Daniel Günther (CDU) in der gesamten Legislaturperiode Kanzlerin und Parteivorsitzende bleiben.

10.02.2018

Die Interkommunale Arbeitsgemeinschaft Kiel und Umland ist gestartet: 75 Gemeinden vom kleinen Dorf bis zur Landeshauptstadt Kiel wollen gemeinsam die Region voranbringen. Das Bündnis wurde am Sonnabend in Molfsee besiegelt. Das Thema Wohnen soll als erstes angepackt werden.

Heike Stüben 10.02.2018

Eine 21-Jährige macht den Jugendleiterschein Juleica, um sich noch mehr ehrenamtlich engagieren zu können. Verdienstausfall während des Kurses: 425 Euro. Das Geld soll die junge Frau vom Jugendamt zurückbekommen. Doch sie geht leer aus. Kein Einzelfall in Schleswig-Holstein.

Heike Stüben 10.02.2018