Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Schleswig-Holstein En Handbook för Plattdüütsch
Nachrichten Schleswig-Holstein En Handbook för Plattdüütsch
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
06:18 23.11.2012
Von Heike Thode-Scheel
Quelle: Quickborn-Verlag
Kiel

„Klookschieten is mien Beroop un mien Hobby“, smuustergrient Perfesser Dr. Olaf Wolkenhauer. De hett aver ook noch een anner Hobby: De plattdüütsche Spraak. De kann de Klookschieter ut de Nordheid twaars nich snacken – aver lesen, dat kann he Platt op’t Best. Un sammeln, dat kann he noch beter. Dat mutt he jedeen Dag in sien Profeschoon – Daten sammeln un sorteern. So hett he över de Johrn in veele plattdüütsche Böker wöhlt, hett Dialoge un korte Snacks ut’n Alldag sammelt un se denn sorteert. Siene Idee: „Man muss nicht lange schnacken, um Platt reden zu können.“ Rutkaamen is dat eerste plattdüütsche Konversationshandbuch „Nich lang schnacken“.

Fröher weer jo so een Konversationslexikon dorför dor, üm Konversation in‘ Salon to maaken. Üm miteenanner to snacken. Jüst dat will ok Olaf Wolkenhauer doon: „Ich habe nicht den Anspruch, dass man alles auf Platt machen muss. Mal eine Frage, mal ein Satz dazwischen. Wenige plattdeutsche Worte können so eine Wärme ausstrahlen . . .“ Sien Book schall keen Platt-Lehrbook ween un ook keen Platt-Grammatik. Sünnern jichtenswat dortwüschen. Dat schall een Handbook ween, wo een nakieken kann: „Mit dem Buch kann man Dialoge konstruieren. Und manche Worte lernt man eben auch erst im Kontext richtig kennen“, verklaart de Perfesser, de sölben to geern Platt snacken würr – aver: „Ich bin mit meinem Projekt gescheitert, über einen Sprachkurs Platt zu lernen. Also habe ich mir gedacht, dass ich mich auf die Dialoge konzentrieren muss. Auf das, was zwischen Menschen kommuniziert wird.“

Wie man nu an so een komplexe Saak rangeiht, dat weet de Weetenschapler nipp un nau: „Die Mathematik hat da ein paar sehr gute Werkzeuge, um das aufzudröseln.“ Daten sammeln, Daten sorteern un denn Muster rutfinnen – nix anners maakt he an de Uni. Dor bi em an den Lehrstohl  warrd dat Leeven vun de Zellen in Planten, in lüerlütte Organismen un in‘ Minschen mit Hölp vun de Mathematik utklamüüstert. Dormit se rutfinndt, woans de Zellen ticken doot. Dat is heel wichtig. To’n Bispill in de Krebsforschen: „Wir versuchen Mechanismen zu beschreiben, die für die Teilung und den Tod von Zellen verantwortlich sind.“ Un wieldatt sowat so komplex is, mutt man anfangen mit dat Sorteern: „Dann braucht man solche Typen wie uns“, verklaart de Forscher  – jüst so as bi sien Book ook. Eerst hett he also leest. Veel leest. In sien Bökerschapp staht een Barg Böker mit plattdüütsche Kortgeschichten: „Ich mag Kurzgeschichten. Ich mag es, wenn man mit wenig viel ausdrücken kann. Und das ist eine praktische Form, wenn man viel beschäftigt ist.“ Un wieldatt he lange Tiet in’t Utland weer un oft Heimweh harr na Norddüütschland, würr dat mit dat Lesen ümmer mehr, denn: „Denk ik in Platt, will ik no Huus; will ik no mien Lüüd“, sineert Olaf Wolkenhauer.

He kann sik noch nipp un nau besinnen, woans dat weer, de letzte Dag, bevör he in de wiede Welt trocken is: „Da saß ich mit meinem Vater im Lokal und wir hatten beide einen Kloß im Hals beim Verabschieden. Und dann sagte mein Vater  mit einmal auf Platt: „Tschüß mien Jung.“ Düsse korte Satz, de hett em deep anröhrt. Dat is sowat as Heimat, Familie un Tohuus för em. Wieldatt dat Plattdüütsch is.

Jüst dat is ook de Idee, de achter sien Book steeken deit. Düsse korten plattdüütschen Dialoge, de Neegde un Warmde utstrohlt. So as bi sienen Vadder. Ut de veelen Kortgeschichten, de he leest hett, hett de Forscher also enkelte Dialoge rutschreeven un sammelt. So üm de dreedusend Stück sünd dorbi wull rutsuert. Blots: Wat stellt man dor nu mit an? Dor kümmt de Mathematik wedder in’t Speel. Also eerstmol sorteern. Na de verscheeden Situaschoonen, wenn een sik ünnerholen will. Ob een sik nu verafreeden will, ob een strieden will, ob een över siene Geföhle snacken will oder över dat Wedder – ob dat üm de Tiet geiht, üm den Wech, üm’t Överleggen oder üm’t Fraagen stellen: Hier gifft dat den passen Snack dorto. Un twaars för jedeen Region to bruuken, verseekert Perfesser Wolkenhauer: „Die Unterschiede im Platt sind doch eine Bereicherung. Und obwohl das unterschiedliches Platt ist, bleibt ja das, was uns verbindet: Das ist das Norddeutsche!“

So eenfach is dat för een Minschen, de ümmer niegeerig is. De ümmer över den Töllerrand kieken deit  - egol, ob dat nu bi siene Forschen is oder in‘ Alldag. Dat liggt wiss an de lange Tiet, de Olaf Wolkenhauer in anner Länner  tobröcht hett, aver ook an siene Arbeit. Denn blangen all de Tahlen un de Mathematik, dor tellt in sien Team vör allen Dingen eens: Global dinken. Dat heet: Niegeerig ween op allens, wat rundüm een rüm is. Ob dat nu een anner Kultur is, een anner Weetenschap oder eben ook een anner Spraak. Chinesisch, Tschechisch, Spaansch, Persisch, Bulgarisch, Franzöösch, Engelsch un nu ook Platt – in de Uni Rostock, bi de Systembiologen un Bioinformatiker, dor snackt un diskuteert se veel, wenn de Dag lang is. Denn eens is kloor för den norddüütschen Perfesser: „Wer jümmers deit, wat he all kann, blifft jümmers dat, wat he all is . . .“

Kommentare
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!