15 ° / 11 ° Regen

Navigation:
Nachrichten auf Platt
Fleederbeern maakt gesund - un sünd so lecker

„Kiek ins blots mol, mien lütt Deern:

all de swatten Fleederbeern!

Morgen fröh, wenn allens glückt,

morgen fröh, denn ward se plückt!

Strippeln ... rin noh’n Putt, sühso!

Lütte Appelstücken to ...

Woter ... Sucker ... Klüten dreihn,

dorijo, dat ward mol fein!“

 

Dor löppt een doch dat Water in‘ Mund tosamen, wenn een de wunnerboren Reegen vun den sleswig-holsteenschen Dichtersmann Emil Hecker lesen deit. Wat is dat doch för’n Genuss, so’n Fleederbeersupp mit Appeln un Klümp! Un dat Schönste: De kannst du glieks vör dien Huusdöör plücken. Tominnst bi uns op’t Land. Keen Buernhoff, wo nich tominnst een Fleederbeernbusch an’t Huus oder an’e Schüün stahn deit. Un dat hett ok sien gooden Grund: „Holunder vor den Stall gepflanzt, schützt das Vieh vor Zauberei und Behexung. Wehrt überhaupt der Verzauberung und allem Bösen“, steiht in een uroles Book binn. Sogor gegen Blitz un Füer schall de Busch hölpen.

  • Kommentare
mehr
"Plattdeutsch ist (k)eine Kunst" - Nieges Book

Kunst hett veele Sieden – mol schön, mol viegelliensch, mol snaaksch, mol klor un düütli, mol niemoodsch un mol oldbacksch, mol bunt as’n Regenbogen un mol gries as Regenwedder in Sleswig-Holsteen. Un jüst so is dat ok mit uns Mundarten, meent Schrieversmann un Ideensammler Hartmut Ronge: „Dialekte machen großen Spaß, sind originell und reizvoll – Plattdeutsch ist eigenständig und direkt, manchmal deftig, aber immer liebenswert und sehr lebendig“, meent de Experte för Kommunikation un Marketing. Ut Kunst un Dialekt hett he nu wat feines tosamenschoostert: „MundArt“ heet de Reeg mit Böker över Kunst un Mundart. Eens dorvun is wat för Plattschnacker, de för Kunst swögen doot: „Plattdeutsch ist (k)eine Kunst“.

  • Kommentare
mehr
Plattdüütsche Narichten: Vun Afgas-Schandaal bit G20-Krawall

De eerste plattdüütsche Naricht in’t Radio weer man blots veertein Sekunnen kort: „De Tall vun de Arbeitslosigkeit in de Bundesrepublik is in‘ verleeden Maand wieder daal gahn. Se steiht nu op 911 239.“ Dat weer 1977 op de Hansa Welle vun Radio Bremen. Middewiel höört de Platt-Narichten in’t Programm rin as de Bodder op’t Broot. Vun Maandag bit Sünnavend heet dat bi Bremen eins: „De Klock is halvi ölben – de Narichten“. Un dat siet veertig Johr.

  • Kommentare
mehr
Johannes Callsen is de niege Minnerheiten- Beopdragte

„Wenn man Platt schnackt, erleichtert das den Zugang zu den Menschen. Ich selbst habe früher kein Platt geschnackt, meine Eltern haben mit mir Hochdeutsch gesprochen und untereinander Plattdeutsch. Aber meine Oma hat nur Plattdeutsch mit uns geschnackt“, vertellt Johannes Callsen op Hochdüütsch. „Ich hab‘ das noch in den Ohren . . .  ik kann ok Platt schnacken“, smuustert he un denn is de Angliter Jung  ok all an’t Vertellen – op Platt, wech vun’t Hochdüütsche, wat he eegens för offizielle Termine schnacken deit: „Ik bün een heimatverbunnen Minschen“, sineert Johannes Callsen. „Ik leev hüüt noch op uns olen Hoff in Angeln. Dat sünd de Wötteln vun mien Leven un vun miene politische Arbeit.“ De Wötteln, vör allen Dingen de plattdüütschen, de kann he bi sien niege Opgaav op’t Best bruken. Denn Johannes Callsen is de niege „Beauftragte des Ministerpräsidenten in Angelegenheiten nationaler Minderheiten und Volksgruppen, Grenzlandarbeit und Niederdeutsch“. Oder kort un knapp: De niege Minnerheitenbeopdragte.

  • Kommentare
mehr
Över Uppassers un Insitters: Düsse beiden Fruuns wüllt dat weten

Wenn Kamerafru Gisela Tuchtenhagen un Filmemokerin Margot Neubert-Maric ünnerwegens sünd, denn geiht dat oftins över Grüpp un Graven. Jüst so weer dat ok in’e  verleden Weken. In Meckelnborg-Vörpommern, Sleswig-Holsteen un neddersassen. Op Recherche för ehrn niegen plattdüütschen Dokumentar-Film „Vun Uppassers un Insitters - Leven in’t Kaschott“: „Wir mussten uns regelrecht durch Brombeerranken und Dornen schneiden“, smuustergrient Gisela Tuchtenhagen, „sonst wären wir da gar nicht durchgekommen.“

  • Kommentare
mehr
"Er hat alle fünf Sprachen seines Winkels gekonnt"

 „Es ist ganz eigentümlich und nicht immer schön, in einem Grenzland geboren zu sein, das Für und Wider, hierhin oder dorthin, ist schärfer geprägt als anderswo“, sineert de grote Moler Emil Nolde, de an‘ 7. August sien 150 Geburtsdag fiert. Sien Vadder Niels Hansen weer Friese un hett Düütsch schnackt, sien Modder Christine weer een sleswigsche Deern un hett Däänsch schnackt. As de lütt Emil op’e Welt kamen is, dor weer sien Heimatdörp Nolde noch düütsch – föfftig Johr later na de Volksafstimmen is dat denn däänsches Staatsrebeet: „Die Zerreißung des heimatlichen Schleswig mittendurch schien brutal und traf uns schwer“, schrifft Nolde. He weer een Gemisch ut all’ns: Ut düütsch un däänsch, ut Geest un Marsch. Ut Ebb un Floot un ut all de Spraken, de dor in den Sleswiger Ruum schnackt warrd.

  • Kommentare
mehr
Bartleby op Platt - wunnerbor Översetten vun een Klassiker

„Dä’t lever nich doon“, seggt de Schriever Bartleby reinrut to sien Chef, den Advokat. Liekers „arbeide he bi Dag. Un he arbeide bi Nacht. Bi Sünn. Bi Kerzenschien. He schreev musenstill, mit wittschern, dusterbleek Gesicht bi. Un man so, as wör he ene Maschin . . .“ Man wenn dat üm anner Opgaven güng, dennso anter he „sünnerlich sachten, doch standfaste“: „Dä‘t lever nich doon.“ Üm’t „Nich-doon-wullen“, üm een verdreihten „Neinsager“ hannelt de snaaksche Vertellen „Bartleby, the scrivener“ vun den groten amerikaanschen Schrieversmann Hermann Melville. „I would prefer  not to do“ – so seggt Bartleby jümmerto in’t engelsche Originol. „Wat is dat? So een Slag Minsch?“ hett sik Dr. Rainer Kramer dacht. „Düt is een jümmerto Klassiker, wat ok noch in hunnert Johr leest warrd – un den pick ik mi rut“. Un denn maakt he den Platt. Op Platt, versteiht sik, denn: „Platt is dat, wat ik an‘ Besten kann. De Spraak is miene Heimat“, vertellt de Bremer Jung. Un so heet de Vertellen nu „Bartleby up Platt – von Bartleby, den Afschriever von Wall Street“.

  • Kommentare
mehr
Siet 25 Johr Stütt un Stöhn: De EU-Sprakencharta

Wat weer dat för’n Sitzungswuch in‘ Bunnesdag. Eerst de Marathon-Sitten an‘ Dunnersdag. Söbentein Stünnen hebbt de Afgeordneten dor seten un bit in‘ fröhen Morrn rin över wichtige Andräge debatteert un afstimmt. Un denn keem dat noch wat duller: So twüschen de Vereidigung vun uns niege Familienministerin  un de Beraden  över een Bunneswehr-Insatz in’t Mittelmeer hebbt se miteens  ganz snaaksch schnackt. „Heimat und Dialekt, das ist ois für ons, und es wär gut, wenn m’r des älle miteinander so sehet und au unterstützet“, wohrschaut Cem Özdemir vun’e Grönen op Schwääbsch.  Verdammi noch Mol . . . is de nich eegens Türke vun Huus ut? Stimmt. De hett twee Modderspraken un is sik wiss: „Es fällt au uns Politiker koin Zacke aus der Krone –  na wer’n mer vielleicht au wieder besser verstande von die Leut – wenn m’r so schwätzet, wie ons d’r Schnabel  gewachse isch.“ Un dat hett nich blots Cem Özdemir in de Beraden to den Tagesordnungspunkt 43 maakt. Dat güng üm „25 Jahre Europäische Charta  der  Regional-   oder Minderheitensprachen –  Gemeinsamer Auftrag.“

  • Kommentare
mehr
Anzeige