-2 ° / -4 ° Schneeschauer

Navigation:
Nachrichten auf Platt
20 Johr Plattdüütsche Bökermess in Hamborg

Wi schrievt dat Johr 2005. In Hamborg geev dat twee ganz groote Belevnisse un de heele Stadt weer op‘e Been: De Passageerdamper „Queen Mary 2“ kümmt to Besöök in‘ Haben un in Finkwarder lanndt to glieke Tiet de gröttste Fleger vun’e Welt, de A380. Dat weer een Spektokel! Man för Helmut Kujawa, Schrieversmann vun’t Hamborger Avendblatt, geev dat domols een ganz anner Superlative. Un twaars de Plattdüütsche Bökermess in‘ Lichtwarksaal vun’e Carl-Toepfer-Stiften: „Uns persönlich Highlight aver weer, as mien Leevste un ik von Reimer Bull persönlich mit Handslag begröt worrn. Vergnöögt fraag he uns: „Dörv ik jümehr Kledaasch afnehmen?“ Un dennso hung he uns Mäntel an de Gardrov un sä: „Dat is de Verehrung vun den Autor gegenöver siene Lesers!“ Un nu frag ik di: „Wat sünd de Queen oder een Fleger gegen son Beleevnis?“ Middewiel hett de dore Plattdüütsche Bökermess sogor Jubiläum: To’n 20. Mol kaamt an‘ 4. un 5. November üm un bi 40 lütte un groote Verloge un Schrieverslüüd ut ganz Norddüütschland na Hamborg, üm ehrn plattdüütschen Kraam vörtostellen. Un twaars in den Lichtwarksaal vun’e „Carl-Toepfer-Stiften“ .

  • Kommentare
mehr
Perfesser Elmentaler: "Kiel könnte schon mit Platt werben",

Dr. Michael Elmentaler is Perfesser an’t germanistische Seminar in Kiel. Spraak is sien Profeschoon – vör allen Dingen de plattdüütsche Spraak. As Linguistik-Experte hett he ´n Barg Böker schreven un en Hupen Opsätze dorto. Een dorvun schullen sik man ok de Marketing-Experten, de Politiker un de Werbefachlüüd in uns Land mol nipp un nau ankieken – villicht künnt se dor wat ut liern. Dat Thema is wat vigelliensch, man dat hett dat in sik: „Platt – Missingsch – Petuh: Enregistermentprozesse zwischen Hamburg und Flensburg“. Tosamen mit sien Kolleg Perfesser Dr. Oliver Niebuhr hett he ünnersöcht, ob dat sowat as een „Funktionalisierung der Sprache“ bi uns in Norddüütschland geven deit. Dat bedüüt: Een bruukt eenfach bestimmte Wöör ut anner lütte Spraken, üm to wiesen: Ik bün vun hier. Ik kaam ut Kiel. Oder ut Flensborg oder ut Hamborg. Wenn jümmers mehr Lüüd jümmers mehr bestimmte Begriffe ut anner Sprakenregister bruken doot, denn suert dor optletzt een ganz nieges Spraakregister bi rut. Un batz – is dor so’n „Enregistermentprozess“ in’e Gang.

  • Kommentare
mehr
Fleederbeern maakt gesund - un sünd so lecker

„Kiek ins blots mol, mien lütt Deern:

all de swatten Fleederbeern!

Morgen fröh, wenn allens glückt,

morgen fröh, denn ward se plückt!

Strippeln ... rin noh’n Putt, sühso!

Lütte Appelstücken to ...

Woter ... Sucker ... Klüten dreihn,

dorijo, dat ward mol fein!“

 

Dor löppt een doch dat Water in‘ Mund tosamen, wenn een de wunnerboren Reegen vun den sleswig-holsteenschen Dichtersmann Emil Hecker lesen deit. Wat is dat doch för’n Genuss, so’n Fleederbeersupp mit Appeln un Klümp! Un dat Schönste: De kannst du glieks vör dien Huusdöör plücken. Tominnst bi uns op’t Land. Keen Buernhoff, wo nich tominnst een Fleederbeernbusch an’t Huus oder an’e Schüün stahn deit. Un dat hett ok sien gooden Grund: „Holunder vor den Stall gepflanzt, schützt das Vieh vor Zauberei und Behexung. Wehrt überhaupt der Verzauberung und allem Bösen“, steiht in een uroles Book binn. Sogor gegen Blitz un Füer schall de Busch hölpen.

  • Kommentare
mehr
"Plattdeutsch ist (k)eine Kunst" - Nieges Book

Kunst hett veele Sieden – mol schön, mol viegelliensch, mol snaaksch, mol klor un düütli, mol niemoodsch un mol oldbacksch, mol bunt as’n Regenbogen un mol gries as Regenwedder in Sleswig-Holsteen. Un jüst so is dat ok mit uns Mundarten, meent Schrieversmann un Ideensammler Hartmut Ronge: „Dialekte machen großen Spaß, sind originell und reizvoll – Plattdeutsch ist eigenständig und direkt, manchmal deftig, aber immer liebenswert und sehr lebendig“, meent de Experte för Kommunikation un Marketing. Ut Kunst un Dialekt hett he nu wat feines tosamenschoostert: „MundArt“ heet de Reeg mit Böker över Kunst un Mundart. Eens dorvun is wat för Plattschnacker, de för Kunst swögen doot: „Plattdeutsch ist (k)eine Kunst“.

  • Kommentare
mehr
Plattdüütsche Narichten: Vun Afgas-Schandaal bit G20-Krawall

De eerste plattdüütsche Naricht in’t Radio weer man blots veertein Sekunnen kort: „De Tall vun de Arbeitslosigkeit in de Bundesrepublik is in‘ verleeden Maand wieder daal gahn. Se steiht nu op 911 239.“ Dat weer 1977 op de Hansa Welle vun Radio Bremen. Middewiel höört de Platt-Narichten in’t Programm rin as de Bodder op’t Broot. Vun Maandag bit Sünnavend heet dat bi Bremen eins: „De Klock is halvi ölben – de Narichten“. Un dat siet veertig Johr.

  • Kommentare
mehr
Johannes Callsen is de niege Minnerheiten- Beopdragte

„Wenn man Platt schnackt, erleichtert das den Zugang zu den Menschen. Ich selbst habe früher kein Platt geschnackt, meine Eltern haben mit mir Hochdeutsch gesprochen und untereinander Plattdeutsch. Aber meine Oma hat nur Plattdeutsch mit uns geschnackt“, vertellt Johannes Callsen op Hochdüütsch. „Ich hab‘ das noch in den Ohren . . .  ik kann ok Platt schnacken“, smuustert he un denn is de Angliter Jung  ok all an’t Vertellen – op Platt, wech vun’t Hochdüütsche, wat he eegens för offizielle Termine schnacken deit: „Ik bün een heimatverbunnen Minschen“, sineert Johannes Callsen. „Ik leev hüüt noch op uns olen Hoff in Angeln. Dat sünd de Wötteln vun mien Leven un vun miene politische Arbeit.“ De Wötteln, vör allen Dingen de plattdüütschen, de kann he bi sien niege Opgaav op’t Best bruken. Denn Johannes Callsen is de niege „Beauftragte des Ministerpräsidenten in Angelegenheiten nationaler Minderheiten und Volksgruppen, Grenzlandarbeit und Niederdeutsch“. Oder kort un knapp: De niege Minnerheitenbeopdragte.

  • Kommentare
mehr
Över Uppassers un Insitters: Düsse beiden Fruuns wüllt dat weten

Wenn Kamerafru Gisela Tuchtenhagen un Filmemokerin Margot Neubert-Maric ünnerwegens sünd, denn geiht dat oftins över Grüpp un Graven. Jüst so weer dat ok in’e  verleden Weken. In Meckelnborg-Vörpommern, Sleswig-Holsteen un neddersassen. Op Recherche för ehrn niegen plattdüütschen Dokumentar-Film „Vun Uppassers un Insitters - Leven in’t Kaschott“: „Wir mussten uns regelrecht durch Brombeerranken und Dornen schneiden“, smuustergrient Gisela Tuchtenhagen, „sonst wären wir da gar nicht durchgekommen.“

  • Kommentare
mehr
"Er hat alle fünf Sprachen seines Winkels gekonnt"

 „Es ist ganz eigentümlich und nicht immer schön, in einem Grenzland geboren zu sein, das Für und Wider, hierhin oder dorthin, ist schärfer geprägt als anderswo“, sineert de grote Moler Emil Nolde, de an‘ 7. August sien 150 Geburtsdag fiert. Sien Vadder Niels Hansen weer Friese un hett Düütsch schnackt, sien Modder Christine weer een sleswigsche Deern un hett Däänsch schnackt. As de lütt Emil op’e Welt kamen is, dor weer sien Heimatdörp Nolde noch düütsch – föfftig Johr later na de Volksafstimmen is dat denn däänsches Staatsrebeet: „Die Zerreißung des heimatlichen Schleswig mittendurch schien brutal und traf uns schwer“, schrifft Nolde. He weer een Gemisch ut all’ns: Ut düütsch un däänsch, ut Geest un Marsch. Ut Ebb un Floot un ut all de Spraken, de dor in den Sleswiger Ruum schnackt warrd.

  • Kommentare
mehr
Anzeige