3 ° / 0 ° wolkig

Navigation:
Nachrichten auf Platt
Över Uppassers un Insitters: Düsse beiden Fruuns wüllt dat weten

Wenn Kamerafru Gisela Tuchtenhagen un Filmemokerin Margot Neubert-Maric ünnerwegens sünd, denn geiht dat oftins över Grüpp un Graven. Jüst so weer dat ok in’e  verleden Weken. In Meckelnborg-Vörpommern, Sleswig-Holsteen un neddersassen. Op Recherche för ehrn niegen plattdüütschen Dokumentar-Film „Vun Uppassers un Insitters - Leven in’t Kaschott“: „Wir mussten uns regelrecht durch Brombeerranken und Dornen schneiden“, smuustergrient Gisela Tuchtenhagen, „sonst wären wir da gar nicht durchgekommen.“

  • Kommentare
mehr
"Er hat alle fünf Sprachen seines Winkels gekonnt"

 „Es ist ganz eigentümlich und nicht immer schön, in einem Grenzland geboren zu sein, das Für und Wider, hierhin oder dorthin, ist schärfer geprägt als anderswo“, sineert de grote Moler Emil Nolde, de an‘ 7. August sien 150 Geburtsdag fiert. Sien Vadder Niels Hansen weer Friese un hett Düütsch schnackt, sien Modder Christine weer een sleswigsche Deern un hett Däänsch schnackt. As de lütt Emil op’e Welt kamen is, dor weer sien Heimatdörp Nolde noch düütsch – föfftig Johr later na de Volksafstimmen is dat denn däänsches Staatsrebeet: „Die Zerreißung des heimatlichen Schleswig mittendurch schien brutal und traf uns schwer“, schrifft Nolde. He weer een Gemisch ut all’ns: Ut düütsch un däänsch, ut Geest un Marsch. Ut Ebb un Floot un ut all de Spraken, de dor in den Sleswiger Ruum schnackt warrd.

  • Kommentare
mehr
Bartleby op Platt - wunnerbor Översetten vun een Klassiker

„Dä’t lever nich doon“, seggt de Schriever Bartleby reinrut to sien Chef, den Advokat. Liekers „arbeide he bi Dag. Un he arbeide bi Nacht. Bi Sünn. Bi Kerzenschien. He schreev musenstill, mit wittschern, dusterbleek Gesicht bi. Un man so, as wör he ene Maschin . . .“ Man wenn dat üm anner Opgaven güng, dennso anter he „sünnerlich sachten, doch standfaste“: „Dä‘t lever nich doon.“ Üm’t „Nich-doon-wullen“, üm een verdreihten „Neinsager“ hannelt de snaaksche Vertellen „Bartleby, the scrivener“ vun den groten amerikaanschen Schrieversmann Hermann Melville. „I would prefer  not to do“ – so seggt Bartleby jümmerto in’t engelsche Originol. „Wat is dat? So een Slag Minsch?“ hett sik Dr. Rainer Kramer dacht. „Düt is een jümmerto Klassiker, wat ok noch in hunnert Johr leest warrd – un den pick ik mi rut“. Un denn maakt he den Platt. Op Platt, versteiht sik, denn: „Platt is dat, wat ik an‘ Besten kann. De Spraak is miene Heimat“, vertellt de Bremer Jung. Un so heet de Vertellen nu „Bartleby up Platt – von Bartleby, den Afschriever von Wall Street“.

  • Kommentare
mehr
Siet 25 Johr Stütt un Stöhn: De EU-Sprakencharta

Wat weer dat för’n Sitzungswuch in‘ Bunnesdag. Eerst de Marathon-Sitten an‘ Dunnersdag. Söbentein Stünnen hebbt de Afgeordneten dor seten un bit in‘ fröhen Morrn rin över wichtige Andräge debatteert un afstimmt. Un denn keem dat noch wat duller: So twüschen de Vereidigung vun uns niege Familienministerin  un de Beraden  över een Bunneswehr-Insatz in’t Mittelmeer hebbt se miteens  ganz snaaksch schnackt. „Heimat und Dialekt, das ist ois für ons, und es wär gut, wenn m’r des älle miteinander so sehet und au unterstützet“, wohrschaut Cem Özdemir vun’e Grönen op Schwääbsch.  Verdammi noch Mol . . . is de nich eegens Türke vun Huus ut? Stimmt. De hett twee Modderspraken un is sik wiss: „Es fällt au uns Politiker koin Zacke aus der Krone –  na wer’n mer vielleicht au wieder besser verstande von die Leut – wenn m’r so schwätzet, wie ons d’r Schnabel  gewachse isch.“ Un dat hett nich blots Cem Özdemir in de Beraden to den Tagesordnungspunkt 43 maakt. Dat güng üm „25 Jahre Europäische Charta  der  Regional-   oder Minderheitensprachen –  Gemeinsamer Auftrag.“

  • Kommentare
mehr
1987 füng dat mit'n plietsche Idee an - de Platt-Theaterdaag

Een Wuch lang heet dat in Molfsee wedder: Vörhang op för’t Plattdüütsche Theoter. Vun Sünnavend, 10. Juni bit Sünndag 18. Juni wiest acht Bühnen ut Sleswig-Holsteen, wat se künnt. Un twaars op de 26. Nedderdüütschen Theoterdaag in Molfsee. „För de plietsche Idee, dat Platt-Theater en Landspräsentation to geven, stünn Heinz Busch, domols Bühnenleiter in Kiel un de eerste Museumsdirektor Prof. Carl Ingwer Johannsen. In‘ Tweespänner wullen se wat doon för de Kultur in uns Land“, swöögte Wolfgang Börnsen verleden Johr bi’t 25. Jubiläum. In 25 Johr güng de Vörhang 225 Mol op för plattdüütsche Theoterstücke in‘e Winkelschüün vun’t Freilichtmuseum Molfsee – ob dat nu een Komödie weer, een Krimi oder een Drama. 195 Stücke hebbt de verscheden Bühnen twüschen Lübeck un Flensborg op’e Bühn bröcht.

  • Kommentare
mehr
Nu scheet Minsch un Deerten koppheister

De Wonnemaad Mai hett dat in sik – dor scheet nich blots dat Gröön rut, dor scheet ok Minsch un Deerten koppheister

„Juchhei! Juchhei! Wa ick mi freu! Vunnacht keem Lischen Allerlei! Nu ward dat grön! Nu ward dat blöhn! Nu springt dar alle Knuppens twei! – Juchhei! Juchhei! Wa ick mi freu! Gu’n Morrn, lüttj‘ Lischen Allerlei! Gu’n Morrn, Herr Mai!“

So jubileert Dichtersmann Johann Meyer in sien lütt Riemelöver den Wonnemaand Mai. „Alles neu macht der Mai“, heet dat ole Volksleed ut‘ 18. Johrhunnert, dat hüüt noch gellen deit.  Keen annern Maand in’t Johr hett so veele Bedüüden för de Minschen as de Mai. För keen anner Maand hebbt de Dichterslüüd so veele Gedichte un Leder schreven as för düssen Wonnemaand. Alleen dat Woort Wonnemaand: Dor steekt Leev binn un Wonne, Swögen un Hopen op wat Nieges.

  • Kommentare
mehr
"Wie klingt die Reformation im Norden" - Projekt vun'e Uni Rostock

Alle  Lüüd snackt vun Luther. Is jo ok keen Wunner. 2017 is dat Lutherjohr. 500 Johr Reformaschoon – wat för’n övergroten Steen hett de Mönk dor in’t Rullen bröcht. De hett de heele Ordnung vun‘e Gesellschap över’n Hupen smeten, as he de 95 Thesen an’e Slottkark vun Wittenbarg anhaut hett. Sien Luther-Bibel weer anno dunnemol een Bestseller un de opsternaatsche Mönk sowat as een Star. Liekers seggt de Rostocker Spraakwetenschapler Perfesser Dr. Franz-Josef Holznagel: „Ohne Slüter kein Luther“.  Denn ahn den plattdüütschen Prediger ut Rostock sehg dat mit de Reformaschoon in‘ Norden mau ut: „Das war ein genialer Schachzug von Slüter – sonst wäre die Reformation hier im Norden gar nicht angekommen. Slüter war ja Prediger in der St- Petri Kirche – das war die Kirche für arme Leute. Und die wollte er kriegen. Wenn er denen die Luthertexte vorgelesen hätte, hätten die gesagt: „Lass man“, meent de Germanistikperfesser.“

  • Kommentare
mehr
Bi welkeen Partei steiht Platt in't Wahlprogramm binn?

Nu is dat wedder sowiet: De Parteien verspreekt uns dat Geele vun’t Ei. Een bmehr as de anner. „Anpacken“ will de CDU bi uns in’t Land. Dat verspreekt jedenfalls ehre Wahlplakate. De SPD will „gerecht und modern“ ween. „Das Beste für Schleswig-Holstein“ is de FDP, meent tominnst de Partei. De Grönen wüllt „ökologisch, gerecht und weltoffen“ regeern, de lütte SSW is „unabhängig, sozial und näher dran“. De Linke will uns dat „Kleingedruckte“ wiesen, de AfD schnackt vun „unsere Heimat“. Blots de Piraten hebbt keen plietschen Schnack paraat. Wat de Parteien nu anpacken wüllt, wenn se an’e Regeern kaamt, dat kann een nipp un nau in ehr Wahlprogramme nalesen. Un wenn se „heimatverbunden“ un „näher dran“ ween wüllt, denn steiht dor wiss ok wat över uns Regionolspraak Plattdüütsch binn. Ik heff mi mol kundig maakt in’e doren Programme:

  • Kommentare
mehr
Anzeige