15 ° / 10 ° Regenschauer

Navigation:
Nachrichten auf Platt
Nu scheet Minsch un Deerten koppheister

De Wonnemaad Mai hett dat in sik – dor scheet nich blots dat Gröön rut, dor scheet ok Minsch un Deerten koppheister

„Juchhei! Juchhei! Wa ick mi freu! Vunnacht keem Lischen Allerlei! Nu ward dat grön! Nu ward dat blöhn! Nu springt dar alle Knuppens twei! – Juchhei! Juchhei! Wa ick mi freu! Gu’n Morrn, lüttj‘ Lischen Allerlei! Gu’n Morrn, Herr Mai!“

So jubileert Dichtersmann Johann Meyer in sien lütt Riemelöver den Wonnemaand Mai. „Alles neu macht der Mai“, heet dat ole Volksleed ut‘ 18. Johrhunnert, dat hüüt noch gellen deit.  Keen annern Maand in’t Johr hett so veele Bedüüden för de Minschen as de Mai. För keen anner Maand hebbt de Dichterslüüd so veele Gedichte un Leder schreven as för düssen Wonnemaand. Alleen dat Woort Wonnemaand: Dor steekt Leev binn un Wonne, Swögen un Hopen op wat Nieges.

  • Kommentare
mehr
"Wie klingt die Reformation im Norden" - Projekt vun'e Uni Rostock

Alle  Lüüd snackt vun Luther. Is jo ok keen Wunner. 2017 is dat Lutherjohr. 500 Johr Reformaschoon – wat för’n övergroten Steen hett de Mönk dor in’t Rullen bröcht. De hett de heele Ordnung vun‘e Gesellschap över’n Hupen smeten, as he de 95 Thesen an’e Slottkark vun Wittenbarg anhaut hett. Sien Luther-Bibel weer anno dunnemol een Bestseller un de opsternaatsche Mönk sowat as een Star. Liekers seggt de Rostocker Spraakwetenschapler Perfesser Dr. Franz-Josef Holznagel: „Ohne Slüter kein Luther“.  Denn ahn den plattdüütschen Prediger ut Rostock sehg dat mit de Reformaschoon in‘ Norden mau ut: „Das war ein genialer Schachzug von Slüter – sonst wäre die Reformation hier im Norden gar nicht angekommen. Slüter war ja Prediger in der St- Petri Kirche – das war die Kirche für arme Leute. Und die wollte er kriegen. Wenn er denen die Luthertexte vorgelesen hätte, hätten die gesagt: „Lass man“, meent de Germanistikperfesser.“

  • Kommentare
mehr
Bi welkeen Partei steiht Platt in't Wahlprogramm binn?

Nu is dat wedder sowiet: De Parteien verspreekt uns dat Geele vun’t Ei. Een bmehr as de anner. „Anpacken“ will de CDU bi uns in’t Land. Dat verspreekt jedenfalls ehre Wahlplakate. De SPD will „gerecht und modern“ ween. „Das Beste für Schleswig-Holstein“ is de FDP, meent tominnst de Partei. De Grönen wüllt „ökologisch, gerecht und weltoffen“ regeern, de lütte SSW is „unabhängig, sozial und näher dran“. De Linke will uns dat „Kleingedruckte“ wiesen, de AfD schnackt vun „unsere Heimat“. Blots de Piraten hebbt keen plietschen Schnack paraat. Wat de Parteien nu anpacken wüllt, wenn se an’e Regeern kaamt, dat kann een nipp un nau in ehr Wahlprogramme nalesen. Un wenn se „heimatverbunden“ un „näher dran“ ween wüllt, denn steiht dor wiss ok wat över uns Regionolspraak Plattdüütsch binn. Ik heff mi mol kundig maakt in’e doren Programme:

  • Kommentare
mehr
Institut kriggt Heinrich-Schmidt-Barrien-Pries

Dat Institut för Nedderdüütsche Spraak in Bremen (INS) hett den Heinrich-Schmidt-Barrien-Pries kregen: „Es ist der am breitesten aufgestellte Dienstleister niederdeutscher Kultur- und Spracharbeit“, meent Schrieversmann Gerd Spiekermann in sien Loffreed. „Die Einrichtung hat sich mit ihrer vielfältigen Arbeit bis heute beständig für die Förderung und Präsenz der niederdeutschen Sprache eingesetzt“, urdeelt de Jury. För dat INS is de Pries nich blots een Symbol, sünnern een wichtige Anerkennen för se ehr Arbeit, seggt Dr. Reinhard Goltz.

  • Kommentare
mehr
He hett veel Plattdüütsches in'e hochdüütsche Spraak rinbröcht

Fiefhunnert Johr liegt twüschen den groten Karkenmann un Reformator Martin Luther un uns Minschen in’t tweete Johrdusend. Dat is een höllsch lange Tiet. Wat hebbt wi dor noch mit den olen Luther to doon? Kloor – de fiert düt Johr Jubiläum: 500 Johr Reformaschoon. Dor weer doch wat vunwegen de 95 Thesen un so. Hebbt wi doch all’ns in’e School liert un as Kunfirmand bi’n Paster. Aver de ole Luther hett nich blots de 95 Thesen gegen den Ablasshannel an’e Döör vun’e Wittenberger Kark nogelt, he hett vör allen Dingen de latiensche Bibel in’e düütsche Spraak överdragen, Un twaars in een Düütsch, datt alle Lüüd verstahn kunnen – ob se nu in Ost oder West, in‘ Norden oder Süden vun Düütschland tohuus weern. „Er formte und prägte die Deutsche Sparche entscheidend mit“, seggt de Spraakenforscher Perfesser Dr. Hartmut Günther in‘n Interview to dat Lutherjubiläum. „Der Wortschatz eint die vielfältigen Dialekte des deutschen Sprachraumes, so dass sich heute Friesen und Bayern überwiegend derselben Vokabeln bedienen.“

  • Kommentare
mehr
Länner sünd sik eens: Platt höört in'e List vun'e Abi-Fächer mit rin

So eens sünd sik de Bunneslänner wiss nich allto oft. De tostännigen Kultusminister ut 15 vun’e 16  Bunneslänner hebbt sik op de Kultusministerkonferenz (KMK) „für die Aufnahme des Faches Niederdeutsch in die Liste der gegenseitig anerkannten unbefristet angebotenen länderspezifischen Prüfungsfächer in der Abiturprüfung“ stark maakt. Mit een Enthaltung. Wat sik op Hochdüütsch so vigelliensch anhöörn deit, heet op Plattdüütsch: Nu kann dat also losgahn mit dat Abi op Platt. „Das Erlernen der Plattdeutschen Sprache wird somit anderen Fächern gleichberechtigt und ist kein Zusatzangebot mehr“, swöögt Birgit Hesse. Se is de Bildungsministerin vun Meckelnborg-Vörpommern un hett den Andrag in’e KMK op’n Wech bröcht.

  • Kommentare
mehr
Agathe-Lasch-Pries över Missingsch an Dr. Viola Wilcken

Missingsch – dat is „halbes Platt“ hett de berühmte Schrieversmann Kurt Tucholsky mol seggt,. In sien Roman „Gripsholm“ hett he bavento noch een wunnerbores Bild för düsse Spraakvarietät moolt: „Missingsch ist das, was herauskommt, wenn ein Plattdeutscher hochdeutsch sprechen will. Er krabbelt auf der glatt gebohnerten Treppe der deutschen Grammatik empor und rutscht alle Nasen lang wieder in sein geliebtes Platt zurück.“ Dr. Viola Wilcken vun’t germanistische Seminar an’e Uni Kiel hett sik in ehr Dokterarbeit nipp un nau mit düsse „Sprachenvarietät“ uteenannersett: „Historische Umgangssprachen zwischen Sprachwirklichkeit und literarischer Gestaltung. Formen, Funktionen und Entwicklungslinien des Missingsch“ heet ehr Thema.

  • Kommentare
mehr
Hartmut Arbatzat hett een Platt-Lehrbook för Groote maakt

„Goden Dag, ik heet Heike, Heike Thode-Scheel. Un wokeen büst du?“ „Ik bün Hartmut Arbatzat. Ik leev in Wingst in Neddersassen un ik bün Schoolmeester.“ Gröten – Vörstellen – Tahlen: Dat is de eerste Stremel in’t niege plattdüütsche Lehr-Book vun Dr. Hartmut Arbatzat. Dat Besünnere: Dat is een Spraakkurs för groote Lüüd. To’n Lesen, to’n Öven, to’n Högen, to’n Singen, to’n Lehrn, to’n Översetten, to’n Spekuleern, to’n Radeln – aver vör allen Dingen geiht dat hier üm Platt  in‘ Alldag. Mit Grammatik, Wöörlisten, mit Leesstücken, Övungen, mit Leder, Radels, Gedichte un Riemels.  „Platt – dat Lehrbook“ is nu in‘ Quickborn-Verlag rutkamen.

  • Kommentare
mehr
Anzeige