16 ° / 10 ° wolkig

Navigation:
40 Johr Nieges ut alle Welt

Plattdüütsche Narichten: Vun Afgas-Schandaal bit G20-Krawall 40 Johr Nieges ut alle Welt

De eerste plattdüütsche Naricht in’t Radio weer man blots veertein Sekunnen kort: „De Tall vun de Arbeitslosigkeit in de Bundesrepublik is in‘ verleeden Maand wieder daal gahn. Se steiht nu op 911 239.“ Dat weer 1977 op de Hansa Welle vun Radio Bremen. Middewiel höört de Platt-Narichten in’t Programm rin as de Bodder op’t Broot. Vun Maandag bit Sünnavend heet dat bi Bremen eins: „De Klock is halvi ölben – de Narichten“. Un dat siet veertig Johr.

Voriger Artikel
Hier sünd de lütten Spraken Chefsaak - ok Platt
Nächster Artikel
Grote Kunst op Platt verklaart

Narichten-Chefin Gesine Reichstein an't Mikro.

Quelle: Berit Böhme/Radio Bremen

An‘ 17. Juli, den Geburtsdag vun’e Platt-Narichten, güng dat üm wichtige Rebeete – dat is jüst so as bi de hochdüütschen Narichten ok: Üm den Brexit, üm Tegenwind bi’t Geld utgeven oder üm een Angrieper, de nu achter Trallen sitten deit. Un an‘ Sluss natürli dat Wedder. 1977, in’e eerste Sennung, dor güng dat üm Bunneskanzler Helmut Schmidt un sien Insatz för’n Freden in Nahost. Een groot Thema – dat de Narichten-Maker siet veertig Johr nich mehr los laten deit. Wat heet „Miliz“ op Platt? Oder terroristische Vereinigung? Woans schall een dat Woort Selbstmordattentat översetten? Dat sünd Fragen, de jedeen Dag löst warrn mööt. Un twaars so, datt de nödige Ernst blieven deit. Dr. Reinhard Goltz vun’t Institut för Nedderdüütsche Spraak in Bremen (INS) hett dat mol so in een Interview op‘e Plattdüütsch-Siet formuleert: „Ik bün nich dorgegen, datt de Lüüd de Narichten geern höört. Aver se schüllt de Narichten ernst nehmen.“ De Böverste vun’t Platt-Institut is sölben een vun’e Narichten-Maker. Korte, eenfache Sätze, dat Passiv ut‘ Hochdüütsche in Aktiv ümdichten un denn klingt dat glieks veel lebenniger. Reinhard Goltz bedeent sik ok geern mol bi de Seemannsspraak: „Wind vun vöörn, dat Water steiht se bit to’n Hals oder een mit in‘t Boot holen . . .“ – düsse Biller maakt de Meldungen wat eenfacher.

Een Grund, worüm de plattdüütschen Narichten flink to‘n Renner in’t Radio warrd. De „Welt“ schrifft 1987 in een Artikel sogor, datt de Platt-Narichten een Stück „Radiogeschicht“ sünd: „Wissenschaftler staunen über die Quadratur des Kreises. Das ist auf der einen Seite die hochdeutsche Nachrichtensprache: distanziert, formelhaft, gespickt mit zusammengesetzten Hauptwörtern und Fachbegriffen. Und auf der anderen Seite findet sich das Plattdeutsch: eine intime-warme Sprache, voll prsönlicher Betroffenheit, unkompliziert, familiär . . .“

Dormit sik de plattdüütschen Narichten aver so perfekt anhöörn doot, mööt sik de söss Mitarbeiter ganz schön rippen un rögen. Bit to twee Stünnen sitt een Översetter an’e fief Narichten. Un dat natürli aktuell. Wenn de hochdüütschen Redakteure de Narichten twüschen acht un halvi negen aflepern doot, denn mööt de plattdüütschen Schrieverslüüd een Slag rinhaun. De Böverste vun’e Narichten- Mannschap is Gesine Reichstein. De Düütsch-Schoolmeestersche is all siet 22 Johr mit dorbi un hett middewiel nich mehr so’n Bammel dorför, wenn mol so kort vör de Sennung noch een ielig Naricht rinfladdern deit.

 Dormit dat wat eenfacher för de Narichten-Maker is un noch’n beten flinker togeiht, hett dat Platt-Institut vör tein Johr een Datenbank mit de wichtigsten Wöör ut de Narichten-Redakschoon tosamenstellt. In den „INS-Lex 2.0“ steiht vun Afschirmdeenst bit Terrornettwark all’ns binn, wat in uns däglich Narichten opdüükern deit.

Bi Radio Bremen gifft dat de Narichten middewiel fief Mol de Week üm Klock halvi ölben to höörn, bi NDR1 in Hamborg söss Mol de Week üm Klock halvi tein. Un dat ok all siet 23 Johr. Dree’nhalv Minuten Narichten ut’e grote wiede Welt – gode un slechte Narichten. Aver jümmers op Platt.

www.radiobremen.de, www.ndr.de

Voriger Artikel
Nächster Artikel
Mehr aus Nachrichten auf Platt 2/3