Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Nachrichten auf Platt 40 Johr Nieges ut alle Welt
Nachrichten auf Platt 40 Johr Nieges ut alle Welt
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
12:00 31.08.2017
Von Heike Thode-Scheel
Narichten-Chefin Gesine Reichstein an't Mikro. Quelle: Berit Böhme/Radio Bremen

An‘ 17. Juli, den Geburtsdag vun’e Platt-Narichten, güng dat üm wichtige Rebeete – dat is jüst so as bi de hochdüütschen Narichten ok: Üm den Brexit, üm Tegenwind bi’t Geld utgeven oder üm een Angrieper, de nu achter Trallen sitten deit. Un an‘ Sluss natürli dat Wedder. 1977, in’e eerste Sennung, dor güng dat üm Bunneskanzler Helmut Schmidt un sien Insatz för’n Freden in Nahost. Een groot Thema – dat de Narichten-Maker siet veertig Johr nich mehr los laten deit. Wat heet „Miliz“ op Platt? Oder terroristische Vereinigung? Woans schall een dat Woort Selbstmordattentat översetten? Dat sünd Fragen, de jedeen Dag löst warrn mööt. Un twaars so, datt de nödige Ernst blieven deit. Dr. Reinhard Goltz vun’t Institut för Nedderdüütsche Spraak in Bremen (INS) hett dat mol so in een Interview op‘e Plattdüütsch-Siet formuleert: „Ik bün nich dorgegen, datt de Lüüd de Narichten geern höört. Aver se schüllt de Narichten ernst nehmen.“ De Böverste vun’t Platt-Institut is sölben een vun’e Narichten-Maker. Korte, eenfache Sätze, dat Passiv ut‘ Hochdüütsche in Aktiv ümdichten un denn klingt dat glieks veel lebenniger. Reinhard Goltz bedeent sik ok geern mol bi de Seemannsspraak: „Wind vun vöörn, dat Water steiht se bit to’n Hals oder een mit in‘t Boot holen . . .“ – düsse Biller maakt de Meldungen wat eenfacher.

Een Grund, worüm de plattdüütschen Narichten flink to‘n Renner in’t Radio warrd. De „Welt“ schrifft 1987 in een Artikel sogor, datt de Platt-Narichten een Stück „Radiogeschicht“ sünd: „Wissenschaftler staunen über die Quadratur des Kreises. Das ist auf der einen Seite die hochdeutsche Nachrichtensprache: distanziert, formelhaft, gespickt mit zusammengesetzten Hauptwörtern und Fachbegriffen. Und auf der anderen Seite findet sich das Plattdeutsch: eine intime-warme Sprache, voll prsönlicher Betroffenheit, unkompliziert, familiär . . .“

Dormit sik de plattdüütschen Narichten aver so perfekt anhöörn doot, mööt sik de söss Mitarbeiter ganz schön rippen un rögen. Bit to twee Stünnen sitt een Översetter an’e fief Narichten. Un dat natürli aktuell. Wenn de hochdüütschen Redakteure de Narichten twüschen acht un halvi negen aflepern doot, denn mööt de plattdüütschen Schrieverslüüd een Slag rinhaun. De Böverste vun’e Narichten- Mannschap is Gesine Reichstein. De Düütsch-Schoolmeestersche is all siet 22 Johr mit dorbi un hett middewiel nich mehr so’n Bammel dorför, wenn mol so kort vör de Sennung noch een ielig Naricht rinfladdern deit.

 Dormit dat wat eenfacher för de Narichten-Maker is un noch’n beten flinker togeiht, hett dat Platt-Institut vör tein Johr een Datenbank mit de wichtigsten Wöör ut de Narichten-Redakschoon tosamenstellt. In den „INS-Lex 2.0“ steiht vun Afschirmdeenst bit Terrornettwark all’ns binn, wat in uns däglich Narichten opdüükern deit.

Bi Radio Bremen gifft dat de Narichten middewiel fief Mol de Week üm Klock halvi ölben to höörn, bi NDR1 in Hamborg söss Mol de Week üm Klock halvi tein. Un dat ok all siet 23 Johr. Dree’nhalv Minuten Narichten ut’e grote wiede Welt – gode un slechte Narichten. Aver jümmers op Platt.

www.radiobremen.de, www.ndr.de

Kommentare
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!
Nachrichten auf Platt Johannes Callsen is de niege Minnerheiten- Beopdragte - Hier sünd de lütten Spraken Chefsaak - ok Platt

„Wenn man Platt schnackt, erleichtert das den Zugang zu den Menschen. Ich selbst habe früher kein Platt geschnackt, meine Eltern haben mit mir Hochdeutsch gesprochen und untereinander Plattdeutsch. Aber meine Oma hat nur Plattdeutsch mit uns geschnackt“, vertellt Johannes Callsen op Hochdüütsch. „Ich hab‘ das noch in den Ohren . . .  ik kann ok Platt schnacken“, smuustert he un denn is de Angliter Jung  ok all an’t Vertellen – op Platt, wech vun’t Hochdüütsche, wat he eegens för offizielle Termine schnacken deit: „Ik bün een heimatverbunnen Minschen“, sineert Johannes Callsen. „Ik leev hüüt noch op uns olen Hoff in Angeln. Dat sünd de Wötteln vun mien Leven un vun miene politische Arbeit.“ De Wötteln, vör allen Dingen de plattdüütschen, de kann he bi sien niege Opgaav op’t Best bruken. Denn Johannes Callsen is de niege „Beauftragte des Ministerpräsidenten in Angelegenheiten nationaler Minderheiten und Volksgruppen, Grenzlandarbeit und Niederdeutsch“. Oder kort un knapp: De niege Minnerheitenbeopdragte.

Heike Thode-Scheel 11.08.2017
Nachrichten auf Platt Över Uppassers un Insitters: Düsse beiden Fruuns wüllt dat weten - Plattdüütscher Film över't Leven in't Kaschott

Wenn Kamerafru Gisela Tuchtenhagen un Filmemokerin Margot Neubert-Maric ünnerwegens sünd, denn geiht dat oftins över Grüpp un Graven. Jüst so weer dat ok in’e  verleden Weken. In Meckelnborg-Vörpommern, Sleswig-Holsteen un neddersassen. Op Recherche för ehrn niegen plattdüütschen Dokumentar-Film „Vun Uppassers un Insitters - Leven in’t Kaschott“: „Wir mussten uns regelrecht durch Brombeerranken und Dornen schneiden“, smuustergrient Gisela Tuchtenhagen, „sonst wären wir da gar nicht durchgekommen.“

01.08.2017
Nachrichten auf Platt "Er hat alle fünf Sprachen seines Winkels gekonnt" - Emil Nolde is en Sprakenkünstler

 „Es ist ganz eigentümlich und nicht immer schön, in einem Grenzland geboren zu sein, das Für und Wider, hierhin oder dorthin, ist schärfer geprägt als anderswo“, sineert de grote Moler Emil Nolde, de an‘ 7. August sien 150 Geburtsdag fiert. Sien Vadder Niels Hansen weer Friese un hett Düütsch schnackt, sien Modder Christine weer een sleswigsche Deern un hett Däänsch schnackt. As de lütt Emil op’e Welt kamen is, dor weer sien Heimatdörp Nolde noch düütsch – föfftig Johr later na de Volksafstimmen is dat denn däänsches Staatsrebeet: „Die Zerreißung des heimatlichen Schleswig mittendurch schien brutal und traf uns schwer“, schrifft Nolde. He weer een Gemisch ut all’ns: Ut düütsch un däänsch, ut Geest un Marsch. Ut Ebb un Floot un ut all de Spraken, de dor in den Sleswiger Ruum schnackt warrd.

Heike Thode-Scheel 14.07.2017