Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Nachrichten auf Platt Heimat is keen Placken Eer
Nachrichten auf Platt Heimat is keen Placken Eer
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
06:00 04.10.2015
Von Heike Thode-Scheel
Heimat kann veel för uns bedüüden . . . Quelle: th
Anzeige

Tja, wat is Heimat? Een Woort, dat keeneen mehr so richtig in‘e Mund nehmen mach. „Mit dat Woort »Heimat« harrn de Rassisten un Nationalisten veel Unglück in Gang brocht. Dit Woort »Heimat« harrn se vergift't. Dat kunn man nu nich mehr utspräken“, wohrschau Oswald Andrae. Un doch is dat hüüt wedder so aktuell as nienich vörher. Un de Lüüd nehmt dat wedder in‘ Mund. De Lüüd in Düütschland un all de Flüchtlinge, de nu to uns kamen doot, wieldatt se keene Heimat mehr hebbt un keen Tohuus.

Dorüm hebbt sik alle ARD-Anstalten tosamendaan un een Themenwuch „Heimat“ op’e Been stellt.  In’t Radio, in’t Fernsehn un in’t Internet geiht dat vun‘ 4. bit to’n 10. Oktober üm uns „Heimat. SWR Fernseh-Direkter Christoph Hauser weet üm de Bedüüden vun dat Woort: „Heimat ist da, wo wir herkommen . . . Heimat ist aber auch da, wo wir ankommen. Nie waren mehr Menschen auf der Flucht und auf der Suche nach Heimat als heute“.

Heimat – dat sparrige Woort hett miteens een ganz niege Bedüüden kregen. „Heimat kann überall sein, wo es sicher ist“, hett een Flüchtling ut Syrien annerletzt to een Reporter seggt. Heimat heet för all de Flüchtlinge: Sekerheit; De Ort,  wo se nich bedroht warrd, wo keene Bomben Liev un Seel twei maken doot, wo dat Lüüd gifft, de se willkamen heet un ünner de Arms griepen doot. De för se Stütt un Stöhn sünd.  Kuum to glöven – aver Oswald Andrae hett dat all 1980 nipp un nau wüss: „»Heimat« is Recht up Schutz, bedütt Säkerheit, is mehr as'n Dack över'n Kopp, ist mehr as sööthaftig Gedanken . . . “

„Man - wann föhlt sick de Minsch seeker?“ fraagt Reimer Bull 1984 in een Reed: „Wenn he sick utkennt. Un wo kennt he sick ut? In sien Revier. Un för Revier kannst ook seegen: in sien Heimat. Heimat, dat is de Placken, wo du di seeker föhln deist, dor kennst du di ut.“

 

Heimat is also dor, wo du Wötteln slagen kannst – mankmol för ümmer – mankmol ok blots för een Tietlang. De Duden hett för dat Woort Heimat een ganz eenfach Verklaarn: „Land, Landesteil oder Ort, in dem man [geboren und] aufgewachsen ist oder sich durch ständigen Aufenthalt zu Hause fühlt (oft als gefühlsbetonter Ausdruck enger Verbundenheit gegenüber einer bestimmten Gegend)“.  Wat hett de Stolper Buer un plattdüütsche Schrieversmann Matthias Stührwoldt mol in „Hör mal’n beten to“ seggt: „Du driggst dien Dörp ümmer mit di rüm – wohin du ok geihst“. Oder, wat spaaßiger un mit’n Smuustern in’t Gesicht: „You can take the boy out of Stolpe, but you can not take Stolpe out oft he boy . . .“

Un wo wi graad bi Engelsch sünd. De Engländer kennt so recht keen Woort för Heimat as wi Düütschen. De seggt eenfach: „home“. Dat bedüüt:  Zuhause, Heimat, Heim un Haus. „Home is where the heart is“ . . . Dor hett de Heimat wat mit‘ Hart to doon – mit Geföhle. Oder de Ungarn. „Szülöföld“ is dat Woort för Heimat un bedüüt „Elternerde“. De Placken Eer, wo dien Vörfahrn herkamen doot,

„Heimat hest du in‘ Kopp“, seggt dorgegen Perfesser Olaf Wolkenhauer. De Wetenschapler un Plattsnacker hett een plattdüütsches Konversationslexikon schreven un is veel in’e Welt an’t Reisen. He is sik wiss: „Dien Heimat is keen Placken Eer,  dor kannst keen Tuun üm trecken, kannst nich üm strieden. Wat ik liert heff is, datt een de Welt kennen mutt, aver de Heimat nich vergeten kann. Dat gifft so een Lengen na de Landschop, na de Kultur, na de Minschen un na de Spraak, mit de en groot worrn is.“

Spraak kann ok een Stück Heimat ween. Vun den düütschen Philosophen Karl Jaspers kümmt de Schnack: „Heimat ist da, wo ich verstehe und wo ich verstanden werde“. För uns in Sleswig-Holsteen is dat sogoor wat ganz Besünneres. So as in keen anner Bunnesland sünd bi uns fief grote un lütte Spraken tohuus – hebbt hier in uns Land ehr Heimat: Hochdüütsch, Plattdüütsch, Däänsch, Romanes un Freesch.  „Plattdüütsch, dat is miene Heimat, dat is mien Tohuus“, swöögt Schauspelerin un Plattsnackerin Renate Delfs.

Kommentare
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!
Nachrichten auf Platt Platt, Poetry-Slam, Bio, Chemie: En Deern mit veele Talente - Dat löppt för Jacqueline

De junge Fro mit de brunen korten Hoor strohlt. Kannst seggen: Dat löppt för Jacqueline Lindemeyer. Ehr gröttste Wunsch düt Johr weer jo een Studienplatz in Kiel för Bio un Chemie. Hett klappt. Düssen Harvst geiht` dat los. Un nevenbi wart slammt. Also, de Deern ut Groß Jörl steiht mol mit hochdütsche Texte un bannig geern mit plattdütsche Texte op Poetry Slam – Bühnen in`t Land. Dat bedüüt, se mutt tosomen mit anner plietsche un fixe Schnackers in een Aart Dichter-Wettstriet.  In verscheden Runnen performt se ehre Texte gegen anner  Lüüd – so seggt se hüüt, also se mutt se mit Hannen un Fööt un Stimm un Mimik allerbest vördrägen. Se wuppt dat.

20.09.2015
Nachrichten auf Platt De niege Matthias Stührwoldt:Fienföhlig un week - "Vadder un ik, wi harrn dat nich eenfach miteenanner"

„Den ganzen Winter güng mi de Kraam dörch’n Kopp –aver ik heff dat liekers nich opschreeven. Dat duerte noch – dor bruukte ik noch Tiet to. Tatsächli bün ik denn in‘ Fröhjohr eerst Mol Silo fohrt un heff Heu maakt. Un denn, twee Weeken vörher, beför mien Verleger dat hebben wull, dor keem dat so in eene Welle rut ut mi. Tein Daag heff ik schreeven . . .“ Wat dorbi rutsuert is, dat sünd nich de typischen kandidel Vertellen vun Biobuer un Schrieversmann Matthias Stührwoldt, dat is ok keen Roman un keen Sülbst-Biographie, dat is „keen Book blots to’n Lachen, aver dat is ok keen Book blots to’n Blarrn“ (so Stührwoldt): „Vun Vadder un mi“ is vun all’ns wat – vör allen Dingen aver över Geföhle un Befindlichkeiten.

Heike Thode-Scheel 04.09.2015
Nachrichten auf Platt Fröher güng dat mit de Lee los - hüüt sitt man in' Skyline-Kabin - Aarn: En suer Stück Arbeit

„Dat Korn is tidig, intoaarn;

 „Man to! De Lee her, glik ant haarn!“

So seggt de Bur to sine Knecht.

De Knechte makt de Lee torecht;

Se slat de Sticken in de Eer

Un leggt de Lee darawer her

Un hamert jümmer: pick! Pick! Pick! . . .

 

Un denn geiht dat los mit de Aarn anno 1850. De plattdüütsche Schrieversmann Lüder Woort (Johann Diedrich Plate) hett dat in sien Gedicht „De Aarn“ wunnerbor fastholln: Woans de Knechte de Lee eerst mit’n Hammer scharp maken doot. Un denn:

Heike Thode-Scheel 21.08.2015
Anzeige