Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Nachrichten auf Platt In' Mai, in' wunnerschönen Mai
Nachrichten auf Platt In' Mai, in' wunnerschönen Mai
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
12:00 18.05.2017
Von Heike Thode-Scheel
So schön is de Mai in Sleswig-Holsteen. Quelle: Sh Tourismus/Ebelt

 Dat is de eerste richtige warme Maand in’t Johr. Dor fangt nich blots de Natur an, unklook to spelen, dat weet ok Dichtersmann Hermann Claudius in sien lütt Gedicht „De eerste Mai“: „Kumm Mieke, Hannes, Greten, laat uns in’t Gras, in‘t gröne Gras vergnöögt koppheister scheten!“ Ok de Minschen juchheit un jubileert un jumpt dörch de Gegend. Jüst so as de Köh, wenn se dat eerste mol ut’n Stall dörft un rut op’t frische Gras. Denn kalvert se över de Wieschen as nix Godes. Dorüm nöömt sik de Mai jo ok noch Weidemaand. Oder bi de Goorners Blomenmaand.

Man woher hett de Mai sien Naam kregen? Dor sünd sik de Experten nich so nipp un nau seker. De een seggt, de Mai kümmt vun dat latiensche Woort „Maius“. Eegentli bedüüt dat jo „mehr“ – passt jo. Mehr Gröön, mehr Leev, mehr Blomen . . . aver eegens höört dat to „Deus Maius“ – de Gott weer för de Römer as Oppasser för’t Wassen un Blöhn tostännig.

Denn mit’n Mai is endli de koole Johrstiet vörbi un dat warrd warm un de Natur so gröön:  „Seht an, waz dem meien wunders ist beschert“ heet dat in’e middelhochdüütsche Dichten. Un wat för Wunner! „De Wisch prohlt bunt un grassengrön. De Fleeder blöht un rückt so schön, de Maiblom ook so wunnerbor“, höögt sik Dichtersfru Erna Taege-Röhnisch. Dat Maiengröön kümmt so sachten rutkropen ut de Twiegen un de Hollerbusch smückt sik mit witte Blöden, de honnigsööt rüken doot. Un denn dat Allerschöönste: „Wat för en Wassen, wat för’n Blöhn. Op’t Feld de gele Raps all lüücht“, wunnerwarkt Dichtersmann Heinz Richard Meier. Un Margreta Brandt swöögt över „Ruch vun Waldmeister in’t Ünnerholt.“

Man nich blots de Natur kümmt in’e Gang. Ok bi de Minschen und Deerten kümmt dat Blood in Wallung. Wokeen an‘ Maimaand dinkt, de dinkt doch ok glieks an’e Leev. Nu fangt de Jungs un Deerns an to smusen, to eien un to fiecheln. Se hebbt so’n Lengen in’t Hart, datt se reinrut to gor nix mehr to gebruken sünd. Un wat se för Grappen in‘ Kopp hebbt! „Maiaap“ hebbt se anno dunnemol to so’n verdreihten Jung seggt, de nix as Kreihenschiet in‘ Kopp harr. Oder „Pingstoss“. Un de Deerns weern nich beter: „Denn don jo de Mäkens so jiddelig un öt, un de Jungs hebben sich rein as de Apen“, lamenteert Erna Taege-Röhnisch in ehr Gedicht „Maiblomen“.

De dore „Mailuft“ hett se ganz  verbiestert maakt. För ehr Mäkens  hebbt de Apen de sonöömten „Liebesmaien“ tosamenschostert. Dat sünd frische, gröne Twiegen vun’e Bark, de se mit Blomen un bunte Bänner smücken dään. De würrn denn bi de Deern an‘e Huusdöör ranbummelt. As Teken för ehr Smacht. Dor kümmt ok de Schnack „Ich bin dir grün“ vun. Annersrüm güng dat aver ok: Mankeen Mol hüng dor nämli ok so‘n olet Geripp vun‘ Dannenboom an’e Döör. De „Schandmaien“ geev dat för Deerns, de een Jung hebbt sitten laten. Wenn se sik aver eens weern, denn kreeg de Jungkeerl de Deern as „Mailehen“ – dor steekt dat plattdüütsche Woort „lehen“ binn: Leihen, ausleihen. Een Johr lang weern de beiden denn een Poor op Proov för Feste un Vergnögen.

Mit ehr „Maibruut“ in‘ Arm güng dat denn to Danz – rund üm den „Maiboom“ rüm. De weer mit’n Kranz, bunte Bänner, Fahnen un Zunftteken fein utstaffeert: „De Speelmann hett de Fidel stimmt; Vun’n Maiboom weit de Faan – Sluut af dat Schapp, sluut af de Dör, wi wüllt in’t Gröne gaan“, riemelt de sleswig-holsteensche Dichter Heinrich Andresen vull Freud. Un wi güng de Mann to’n Danz? Natürli in de berühmte „witte Maibüx“. Wokeen kennt dat nich, dat Leed vun Hein Köllisch: „De Vadder geiht voran, een witte Maibüx an . . .“ Wokeen „Maikönig“warrn wull, de müss eenmol den Maiboom hochkladdern – un wat weer dat för’n  Aggewars. Denn de annern Keerls hebbt em vörher mit Seep insmeert . . . Un achterran, denn güng de „Maikönig“ mit sien „Maibruut“ in‘ Arm na Huus: „In'n Mai, in wunnerschönen Mai, späln hei un sei dat Spill för twei . . .“ (Heinz Pantzier)

Kommentare
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!
Nachrichten auf Platt "Wie klingt die Reformation im Norden" - Projekt vun'e Uni Rostock - Op Platt singen för de Reformaschoon

Alle  Lüüd snackt vun Luther. Is jo ok keen Wunner. 2017 is dat Lutherjohr. 500 Johr Reformaschoon – wat för’n övergroten Steen hett de Mönk dor in’t Rullen bröcht. De hett de heele Ordnung vun‘e Gesellschap över’n Hupen smeten, as he de 95 Thesen an’e Slottkark vun Wittenbarg anhaut hett. Sien Luther-Bibel weer anno dunnemol een Bestseller un de opsternaatsche Mönk sowat as een Star. Liekers seggt de Rostocker Spraakwetenschapler Perfesser Dr. Franz-Josef Holznagel: „Ohne Slüter kein Luther“.  Denn ahn den plattdüütschen Prediger ut Rostock sehg dat mit de Reformaschoon in‘ Norden mau ut: „Das war ein genialer Schachzug von Slüter – sonst wäre die Reformation hier im Norden gar nicht angekommen. Slüter war ja Prediger in der St- Petri Kirche – das war die Kirche für arme Leute. Und die wollte er kriegen. Wenn er denen die Luthertexte vorgelesen hätte, hätten die gesagt: „Lass man“, meent de Germanistikperfesser.“

Heike Thode-Scheel 18.05.2017
Nachrichten auf Platt Bi welkeen Partei steiht Platt in't Wahlprogramm binn? - Dat richtige Krüütz för Platt

Nu is dat wedder sowiet: De Parteien verspreekt uns dat Geele vun’t Ei. Een bmehr as de anner. „Anpacken“ will de CDU bi uns in’t Land. Dat verspreekt jedenfalls ehre Wahlplakate. De SPD will „gerecht und modern“ ween. „Das Beste für Schleswig-Holstein“ is de FDP, meent tominnst de Partei. De Grönen wüllt „ökologisch, gerecht und weltoffen“ regeern, de lütte SSW is „unabhängig, sozial und näher dran“. De Linke will uns dat „Kleingedruckte“ wiesen, de AfD schnackt vun „unsere Heimat“. Blots de Piraten hebbt keen plietschen Schnack paraat. Wat de Parteien nu anpacken wüllt, wenn se an’e Regeern kaamt, dat kann een nipp un nau in ehr Wahlprogramme nalesen. Un wenn se „heimatverbunden“ un „näher dran“ ween wüllt, denn steiht dor wiss ok wat över uns Regionolspraak Plattdüütsch binn. Ik heff mi mol kundig maakt in’e doren Programme:

19.04.2017
Nachrichten auf Platt Institut kriggt Heinrich-Schmidt-Barrien-Pries - Platt-Pries is ok en Appell

Dat Institut för Nedderdüütsche Spraak in Bremen (INS) hett den Heinrich-Schmidt-Barrien-Pries kregen: „Es ist der am breitesten aufgestellte Dienstleister niederdeutscher Kultur- und Spracharbeit“, meent Schrieversmann Gerd Spiekermann in sien Loffreed. „Die Einrichtung hat sich mit ihrer vielfältigen Arbeit bis heute beständig für die Förderung und Präsenz der niederdeutschen Sprache eingesetzt“, urdeelt de Jury. För dat INS is de Pries nich blots een Symbol, sünnern een wichtige Anerkennen för se ehr Arbeit, seggt Dr. Reinhard Goltz.

Heike Thode-Scheel 07.04.2017