Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Nachrichten auf Platt "Mudder, ik will föhrn"
Nachrichten auf Platt "Mudder, ik will föhrn"
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
12:00 11.08.2016
De lütte Häwelmann will jümmers rümsusen . . . Quelle: oH

 „Häwelmann ist ein harmloses Kindermärchen, ein heiteres Spiel der Phantasie, wahrscheinlich für seinen eigenen Jungen gedichtet, als derselbe einmal nicht einschlafen wollte . . .“ steiht 1867 in een Book binn. Un jüst so weer dat ok. 1848 keem Storms eersten Söhn  Hans op’e Welt. Un „Hannemann“ weer wull so’n echten lütten Quengelmors. In een Breef an Herrmann Esmarch schreev Storm 1848: „Constanze ist im Ganzen recht wohl, und der Junge gedeiht sichtlich an Geist und Leib; dennoch greift das Stillen dieses dicken Bengels sie offenbar an“. Wohrschienli hett Storm dat Kinner-Märken in düsse Maande all schreven. „Mein Häwelmann, mein Bursche klein, du bist des Hauses Sonnenschein . . .“ riemelt he vull Glück op de eerst Siet vun’t Märken.

 De is aver ok in’e Gang, de lütte Buttjer, de sööte Bengel, de Hosenmatz. „Kind zum Liebhaben und Verhätscheln“ steiht in’t Wöörbook vun Lindow binn. Vadder Storm hett siene söss Kinner bannig leev, „da sie die Welt und sich selbst noch im schönen Zauberspiegel ihrer Phantasie sehen“. „Hannemann“ (Hans), Ernemann (Ernst), Losche (Karl), Lite (Lisbeth), Piepchen (Lucie), Elbe (Elsabe) un Gerte (Gertrud).  Villicht würr dat Storms Märken ahn de söss Buttjers gor nich geven: „Der Einfluß seiner so glücklich verlebten Jugend und der im Mannesalter um ihn heranblühenden Kinderwelt zeigt sich . . . in zahlreichen Einzelzügen seiner Erzählungen . . . ohne sie hätten Märchen wie „Hinzelmeier“ und „Häwelmann“ nie geschrieben werden können. Sie enthalten Kindheits-Idyllen aus Wald, Haide, Graten und Kinderstube, so voll Poesie und köstlicher Naivität“, schrifft de Presse Wien 1871.

Theodor Storm weer wull sölven so’n lütt Häwelmann: „Erzogen wurde an mir wenig“, hett he mol in een Breef schreven. Sien Kindheit weer een Kinner-Droom: De Husumer Grootmudder, de Vadder un een junge Bäckerdeern „fütterten ihn mit Märchen und Geschichten aus alter Zeit“. Een Stuvenhocker is de Dichtersmann wiss nich west – weer jümmers ünnerwegens mit de annern Jungs  ut sien Straat: „Natürlich hat er auch das Holsteinische Platt gelernt, das in seiner Jugend noch von den Husumer Gymnasiasten unter einander gesprochen wurde“. So vertellt Alfred Biese in sien Storm-Biografie. De Dichter sölben schrifft in een Breef: „An den langen Herbstabenden . . . pflegten wir uns auf den Stufen irgend einer Haustreppe zusammen zu finden, und nun hieß es: „Stücken vertellen“. Dor is he bileeven: As Student in Kiel hett de Husumer Jung tosamen mit de Mommsen-Bröder un mit Karl Müllenhoff Sagen, Spukgeschichten un Märken ünner de lütten Lüüd sammelt.

Dat is backen bleven in‘ Achterkopp. Later denn, as he sölben all Vadder weer, hett Storm sik op all de schönen olen  Geschichten besinnt un is anfungen, sölben Vertellen un Märken to schrieven – blangen söss bit söben Stunnen Amtsarbeit as Advokaat.  „Papa, du dichtetst wohl?“ hett em sien Söhn Losche mol fraagt. „Nein“, weer Storms Antwurt. „Aber du denkst ja doch mit’m Kopf so in der Luft herum“, spekuleer de Lütt wieder . . . Gewiss doch – denn wie kümmt sünst de lütte Häwelmann mit sien Rullenbett vun’e Slaapstuuv in’e Stadt rin, vun’e Stadt in’t Holt un vun’t Holt stracks na’n Heven rop? Hin na de Steerns: „Weg dor!“ schree Häwelmann un föhr in den hellen Hupen rin, dat de Steerns in Angst un Bang linker un rechter Hand vun’n Heven fullen . . .“

„De lütte Häwelmann“, Theodor Storm, Vitolibro, 12,95 Euro, ISBN 978-3869400402

Kommentare
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!
Nachrichten auf Platt Aluköpp lanndt in Preetz un maakt Theoter vun - Platt-Krawall in't All

„Maak de Rakete kloor! Erde, wi kaamt“, roopt de Aliens mit den Alukopp. Un denn stiegt se in ehr Rakeet rin, dat ruckelt, dat wackelt un rumoort un denn gifft dat  optletzt noch so‘n blauen Nevel un schwupps – sünd se op de Eer in Preetz lanndt. Dor wo de Musik herkümmt. Sowat kennt se op ehrn Alien-Planeten gor nich. Dor gifft dat blots Müll un sünst nix. Bi de Minschen op’e Eer, dor is all’ns so püük un schier. Un denn düsse wunnerbore Musik! Schaad blots - de Minschen künnt de Aliens gor nich verstahn: „Du schnackst ja auch diese komische Sprache“, wunnerwarkt DJ Piratos, de Musikmaker. Düsse komische Spraak, dat is Plattdüütsch.  Un de is jo ganz eenfach, meent tominnst de Aliens. Naja – de sösstein Jungs un Deerns vun‘e Jugendbühn Preetz, de hebbt dat jo ok kinkregen mit dat Platt liern. Rutsuert is dorbi sotoseggen „Theoter vun een annern Steern“: Dat plattdüütsche Stück „Krawall in’t All“.

Heike Thode-Scheel 27.07.2016
Nachrichten auf Platt Vun A wie Aadboor bit Z wie Zeeg - dat Deerten-Billerbook - Beten Platt för lütte Klabauter

Wenn de lütt Klabauter sien Gummistepeln anhett, denn geiht dat rut an’e frische Luft. Mol kieken, wat dor so los is. Un wat dor för Deerten ünnerwegens sünd! De Hahn maakt Kikeriki op’n Messhupen, dat Swien suult sik in‘ Klackermatsch un de Swalk hett sik graad een Maddik snappt. In‘ Goorn flüggt em den Lütten een Plüschmors üm’e Nees un een Sünnküken huukt op’n Blatt. Lüttemann süht een Bottervagel fladdern un een Ruup krupen. Wat is dat doch för’n Spektokel in’e Natur!  Grafik-Designerin un Illustratorin Valeska Scholz hett all de lütten un groten Deerten mit twee, veer, söss un acht Been in een lütt Biller-Book rinmoolt: „Lüttjet Platt – Mein erstes Wörterbuch – Tiere“.

09.07.2016
Nachrichten auf Platt Künnigung: Wat kümmt na't Institut för Nedderdüütsche Spraak? - Warrd dat Plattdüütsch-Institut eenfach platt maakt?

„Keen Minsch ut’e Politik hett bit nu nich mit mi schnackt. Punkt!“ Dr. Reinhard Goltz vun’t Institut för Nedderdüütsche Spraak (INS) in Bremen is suer. Keen Wunner: „Ik heff nu den Europaraat inschalt – un de sünd ok empört!“ De Grund: De veer norddütschen Bunneslänner Sleswig-Holsteen, Hamborg, Bremen un Neddersassen hebbt ehr Förderafkommen för dat Institut för Nedderdüütsche Spraak künnigt. In‘ Dezember 2017 schall endgültig Sluss ween. 272 000 Euro spendeert de veer Bunneslänner in’t Johr för’t Institut in Bremen – dat sünd twee Drüttel vun’t Budget. Un dat siet 1979.

Heike Thode-Scheel 01.07.2016