Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Nachrichten auf Platt Vertellen över't Neeseggen
Nachrichten auf Platt Vertellen över't Neeseggen
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
12:00 01.07.2017
Von Heike Thode-Scheel
Bartleby - as flietigen Schriever. Quelle: Zeichnung Herbert Klee

He is Füer un Flamm för de Vertellen, de twaars all mehr as 150 Johr op’n Buckel hett, aver: „De Text is jümmers noch aktuell. Een Minsch, de ünner sien egen Opgaven zerbreekt. De hett’n Burnout, würr een hüüttodaags seggen“, sineert de Plattschnacker. „He hett veel un to suur marracht, jümmer deper daal. Un he is jümmer alleen to sitten kamen. Un dat nimmt sien truurig Enn mit em.“ Rainer Kramer düükert deep in’e Geschicht vun Bartleby in – un em is kloor: „Nackelte Wöör maakt dat nich ut. Man mutt mit’e Spraak ok den Sinn infangen. Wat dor achter steekt an Charakter. Dat is wichtig“, dat weet de Literaturfan un Historiker nipp un nau. Un wieldatt de Vertellen vun Melville „teemli spröde“ is, „kann man dat so schön för’t Plattdüütsche knacken“, swöögt de Översetter, de ok noch in veele anner Spraken tohuus is.

 De Geschicht is wohrrafti spröde. Un afsünnerlich. Mit „Gestalten, ene vageliger noch as de nöögste“.  Aver se röhrt ok deep an. Wieldatt se so minschlich is. Eegens fangt se ganz normal an: En Afkaat in New York söcht een niegen Schriever. Op de Annonce kümmt denn Bartleby: „een langtöögschen jungen Keerl, wittschen geel, wat elennig korrekt, man ok geradewegs, dorbi hülplos alleen, so een bleek Minschenkind . . .“ Toeerst „slüng he alle Dokumente schierweg dal.“ He schrifft af un kopeert ahn wenn un aver. „As wörr he ene Maschin“. Man denn schall he wat anners maken un nu kümmt dat „Dä’t lever nich doon“. Still un liesen, ahn Opregen.

 Wat dor nu so peu à peu rutsuern deit, ut düt Nee-seggen, dat is wiss wat spliensch: De Afkaat kann em nich bikamen, Bartleby röhrt em sogor an, de Schriever treckt in‘t Büro in, de Afkaat mutt dat rüümen, de Namieter hoolt de Gandarmen un Bartleby lanndt optletzt in’t Kaschott. Dat sünd man blots de sonöömten Rahmenbedingungen. Wo’t op ankamen deit, sünd de fienen Nuancen: „För mi is Översetten Stil, Stil, Stil. Ik legg mehr Wert op’n Sinn as op de Wöör. De nakelten Wöör maakt dat nich ut. Mit Platt kann man sik beter utdrücken. Dat is de Chance för Platt – düsse annern Nuancen“, meent de Schrieversmann. „Düt Lakonische, dat  geiht op Platt in een poor Wöör. Op Hochdüütsch bruukt een veele Wöör.“

Mit de Översetten vun düssen Klassikern wull sik Rainer Kramer ok „ganz bewusst vun de plattdüütschen Dööntjes afsetten“. Denn de Spraak kann veel mehr as Dööntjes, dor is he sik seker.  Un dat warrd een ok bi’t Lesen wies: Wat hett he för wunnerbore plattdüütsche Wöör un Ümschrieven funnen för de verscheden Charakterköpp, de jo nu förwiss swoor in Wöör to kleden sünd. Bartleby in sien „liekendüstere spökige Aart“, Füürball (de Schriever hebbt bi den Afkaat blots Ökelnaams), de „lütte körtpustig pummelige Inglänner un Biettang mit dat „Utsehn von een verwagen Liekedeler“. Un op Platt kriegt de Figuren meist noch mehr egen Aart as op Hochdüütsch. Se warrd lebennig.

„Bartleby ist wieder mitten unter uns . . .“, schrifft „Die Zeit“ vör een poor Johr, „Der zaudernde Held hat das Zeug, zur Symbolfigur der Bewegung der Neinsager und Verweigerer zu werden.“ Rainer Kramer weet nipp un nau worüm dat so is: „Een jümmerto’n Klassiker, gistern, hüüt, ok morrn noch. Or, mit Nietzsche: Dat minschlich, all to minschlich, to jede Tiet liek is’t.“ Bartleby - Dat Book gifft dat över Rainer Kramer, kauwesrainer@yahoo.com

Kommentare
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!
Nachrichten auf Platt Siet 25 Johr Stütt un Stöhn: De EU-Sprakencharta - Dat hebbt wi de Charta to verdanken

Wat weer dat för’n Sitzungswuch in‘ Bunnesdag. Eerst de Marathon-Sitten an‘ Dunnersdag. Söbentein Stünnen hebbt de Afgeordneten dor seten un bit in‘ fröhen Morrn rin över wichtige Andräge debatteert un afstimmt. Un denn keem dat noch wat duller: So twüschen de Vereidigung vun uns niege Familienministerin  un de Beraden  över een Bunneswehr-Insatz in’t Mittelmeer hebbt se miteens  ganz snaaksch schnackt. „Heimat und Dialekt, das ist ois für ons, und es wär gut, wenn m’r des älle miteinander so sehet und au unterstützet“, wohrschaut Cem Özdemir vun’e Grönen op Schwääbsch.  Verdammi noch Mol . . . is de nich eegens Türke vun Huus ut? Stimmt. De hett twee Modderspraken un is sik wiss: „Es fällt au uns Politiker koin Zacke aus der Krone –  na wer’n mer vielleicht au wieder besser verstande von die Leut – wenn m’r so schwätzet, wie ons d’r Schnabel  gewachse isch.“ Un dat hett nich blots Cem Özdemir in de Beraden to den Tagesordnungspunkt 43 maakt. Dat güng üm „25 Jahre Europäische Charta  der  Regional-   oder Minderheitensprachen –  Gemeinsamer Auftrag.“

Heike Thode-Scheel 19.06.2017
Nachrichten auf Platt 1987 füng dat mit'n plietsche Idee an - de Platt-Theaterdaag - Wat för'n Theoter in Molfsee!

Een Wuch lang heet dat in Molfsee wedder: Vörhang op för’t Plattdüütsche Theoter. Vun Sünnavend, 10. Juni bit Sünndag 18. Juni wiest acht Bühnen ut Sleswig-Holsteen, wat se künnt. Un twaars op de 26. Nedderdüütschen Theoterdaag in Molfsee. „För de plietsche Idee, dat Platt-Theater en Landspräsentation to geven, stünn Heinz Busch, domols Bühnenleiter in Kiel un de eerste Museumsdirektor Prof. Carl Ingwer Johannsen. In‘ Tweespänner wullen se wat doon för de Kultur in uns Land“, swöögte Wolfgang Börnsen verleden Johr bi’t 25. Jubiläum. In 25 Johr güng de Vörhang 225 Mol op för plattdüütsche Theoterstücke in‘e Winkelschüün vun’t Freilichtmuseum Molfsee – ob dat nu een Komödie weer, een Krimi oder een Drama. 195 Stücke hebbt de verscheden Bühnen twüschen Lübeck un Flensborg op’e Bühn bröcht.

02.06.2017
Nachrichten auf Platt "Wie klingt die Reformation im Norden" - Projekt vun'e Uni Rostock - Op Platt singen för de Reformaschoon

Alle  Lüüd snackt vun Luther. Is jo ok keen Wunner. 2017 is dat Lutherjohr. 500 Johr Reformaschoon – wat för’n övergroten Steen hett de Mönk dor in’t Rullen bröcht. De hett de heele Ordnung vun‘e Gesellschap över’n Hupen smeten, as he de 95 Thesen an’e Slottkark vun Wittenbarg anhaut hett. Sien Luther-Bibel weer anno dunnemol een Bestseller un de opsternaatsche Mönk sowat as een Star. Liekers seggt de Rostocker Spraakwetenschapler Perfesser Dr. Franz-Josef Holznagel: „Ohne Slüter kein Luther“.  Denn ahn den plattdüütschen Prediger ut Rostock sehg dat mit de Reformaschoon in‘ Norden mau ut: „Das war ein genialer Schachzug von Slüter – sonst wäre die Reformation hier im Norden gar nicht angekommen. Slüter war ja Prediger in der St- Petri Kirche – das war die Kirche für arme Leute. Und die wollte er kriegen. Wenn er denen die Luthertexte vorgelesen hätte, hätten die gesagt: „Lass man“, meent de Germanistikperfesser.“

Heike Thode-Scheel 18.05.2017