5 ° / -3 ° Regenschauer

Navigation:
Vun Tippschnack un nettbrusen

De Sass is all 60 Johr – aver böös niemoodsch Vun Tippschnack un nettbrusen

Wenn Hein Thies wat will, denn sett he sik an sien Reekner un schrifft een Nettbreef. Hett he dat aver hild, denn hoolt he glieks sien Plietschfon rut un röppt an.  Will de Plattschnacker ut Glinn weten, wat dat Nieges gifft in’e Welt, denn deit he dat mit‘ Kiekprogramm vun sien Computer.  Mit siene nahto tachentig Johr is he `n echt plietschen Nettbruser. De Plattexperte is in’t Nett tohuus as anner in ehr Goorn. Ob nu bi’t Tippsnacken, op sien egen Hööftsiet oder bi’n Tohuuskoop – offschonst – dat is nu doch nich so sien Saak. Denn Tohuuskoop is homeshopping.  Un dor hett he nix mit an‘ Hoot. Wat Nettbruser, Tippsnacken un Plietschfon is? Dat kann een in dat lütte Book „Der neue Sass – Plattdeutsches Wörterbuch“ nakieken.

Voriger Artikel
Düsse Wien is keen Muultrecker
Nächster Artikel
Wie schnackt de Norden?

De Sass seggt di, wo dat langgeiht bi de Rechtschrieven.

Quelle: th

„Dieses Plattdeutsche Wörterbuch ist als modernes Gebrauchswörterbuch konzipiert. Es enthält Wörter, die heutzutage im täglichen Leben gebraucht werden, aber auch solche, die man noch in älterer Literatur findet“, verklaart Heinrich Thies in sien niemoodsches Wöörbook, dat aver eegntli all nipp un nau sösstig Johr old is. Tominnst de Anfang dorvun. Denn  de eersten  fiefdusend Wöör, de hett de Hamborger Schoolmeester un Germanist Dr. Johannes Saß tosamensammelt. Dat güng em aver nich blots üm de plattdüütschen Begriffe, dat güng em vör allen Dinge üm de Fraag: „Wie schriev ik dat Woort richtig op Platt?“ He wull so’n Aart plattdüütschen Duden rutbringen.

Denn in de verleden hunnert Johr hett dat üm de plattdüütsche Rechtschrieven jümmers wedder bösen Arger geven. Jedeen Dichter harr sien eegen System to schrieven. Liekers wull man geern sowat as een plattdüütschen Duden hebben. Dat geev verscheeden Experten, de all in’t 20. Johrhunnert versöcht hebbt, Regeln optostellen. So recht eens weer man sik aver nich. Eerst  na den eersten Weltkrieg hebbt sik Schoolmester, Schrieverslüüd, Verleger, Perfessers un Lüüd ut’e plattdüütschen Vereene in Lübeck an een Disch sett un de sonöömten „Lübecker Richtlinien“ op’e Been stellt. Man dat Hin un Her mit de dore Schrievwies, dat weer noch nich to Enn. De Schrieversmann Günter Harte hett dat mol „wilde Schlachten um eine einheitliche plattdeutsche Orthographie“ nöömt. As in‘ Winter 1934/35 in Hamborg een plattdüütsches Schoolbook rutkamen schull, güng dat wedder üm de Fraag: Wie schrievt wi dat nu op Platt? Johannes Saß hett  denn een Vörslag maakt. So’n Aart bunte Mischen ut de „Lübecker Richtlinien“, eegen Regeln un Regeln vun anner Experten. In‘ Juni 1935 weer dat denn sowiet: In Schoolböker un in alle Böker, de in de School leest warrt, mutt nu na dat niege Regelwark vun Saß schreven warrn. Later müss sogor de Presse ran. Un optletzt ok de Literatur. Dat weer dat eerste Mol, datt dat een „einheitliche Form der Schreibung“ geev.

Na den Tweeten Weltkrieg güng dat Rechtschriev-Kuddelmuddel wedder vun vöörn los. Un dat hett noch bit 1956 duurt, bit dor wedder wat in’e Gang keem. Dor hett sik nämli de Fehrs-Vörstand mit alle Experten an een Disch sett. Veer Konferenzen  later hebbt se sik op de wichtigsten Regeln eenigt. Dorbi is dat „Kleine plattdeutsche Wörterbuch“ vun Saß rutsuert. Mit „19  Regeln für die Rechtschreibung vereinbart . . . am 11.2.1956 zu Hamburg zwischen Vertretern aus Schleswig-Holstein, aus Hamburg und aus Oldenburg.“

Dat weer de Anfang vun dat lütte plattdüütsche Wöörbook. Sösstig Johr later is dat meist veer Mol so dick un hett över 12 000 Wöör binn. Man bit dat sowiet weer, is’n Barg Arbeit nödig west. 2002 sünd de beiden Platt-Experten Heinrich Kahl un Heinrich Thies bigahn  un hebbt dat ole Sass’sche Wöörbook oprüüscht: Statts 5000 weern dor nu 9000 Begriffe binn un ok de Schrievregeln hebbt de beiden „vorsichtig angepasst“. Rutsuert is ut den olen Sass „der neue Sass“. Dat is nu all de achte Oplaag vun den Platt-Bestseller. Op 558 Sieden kann een hier all’ns finnen – sogor dat Woort för Lösegeld (Friekoopgeld), för Memorystick (Spiekerstick) oder för Servolenkung (Sütt Stüer).

Voriger Artikel
Nächster Artikel
Mehr aus Nachrichten auf Platt 2/3