Navigation:
LeserreisenePaperOnlineServiceCenter (OSC)
Aloys Terbille hett Gedichte gegen dat vergeeten schreeven - op Platt

„De Spöörs loopt alle up de eene Poorte to. Un alleUp een Ende. Hier bleefAlle Hoppnunk buten. Inferno. Hölle. „An der Realität von Auschwitz gibt es kein Vorbei“ – wohrschuut Aloys Terbille 1984. De plattdüütsche Dichtersmann ut‘ Münsterland harr dor graad sien Gedichtband „Spoor van Lieden allevedan“ (Spur von Leiden die ewig währt) rutbröcht. Een Book över dat „Unbegrieplicke“, över dat, wat Minschen anner Minschen andoon hebbt un jümmers noch andoot, een Book över Lieden, Pien un Dood. „Düt is een Book van de Dooden, van Mensken, för de’t kin Plaß gaff in use Welt“, vertellt he 1984 in Münsterländer Platt in sien Dankreed. Een Book över de Levens- un Leidensgeschicht vun de Juden in sien Heimatstadt Vreden un ümbi – een Book över Spooren vun düsse Minschen. Bit an’t Enn vun de Spoor – bit na Auschwitz. Söbentig Johr is dat nu her: De Befreiung vun‘t KZ Auschwitz.

Wat kann? Wat mutt? Wat löppt all - Johres-Rückblick för Plattsnacker

Kann. Mutt. Löppt. Dat is de Erfolgstitel vun de plattdüütsche HipHop-Band „De Fofftig Penns“ ut Bremen. Un de passt op’t Best, üm mol torüchtokieken op dato le Johr. Op 2014. Jahres-Rückblick heet dat in’t Fernsehen. Wat weer los in‘e Politik, in‘e Kultur, in‘ Sport un in’e Welt? fraagt sik de Moderatoren. Wat hett uns Minschen deep anröhrt? Wat hett uns argert? Wat hett uns freut? Woröver hebbt wi uns opreegt un woröver hebbt wi böös wunnerwarkt? Jüst düsse Fraag heff ik mi ook stellt – wat hett uns in’t plattdüütsche Johr 2014 bewegt blangen all den annern Kraam, de so in de groote wiede Welt passeert is? Ik heff mol trüchblädert in de verleeden 26 Plattdüütsch-Sieden vun‘e Kieler Narichten. Wat kann, wat mutt un wat all löppt . . .

Plattdüütsches Theoter steiht op'e List vun't Immaterielle Kulturerbe

„Dat Plattdüütsche Theoter hett een Tradition bit över de Hansetiet wech un is hüüttodaags noch jümmers mit groote Lebennigkeit mit dorbi. As Störtebeker sien Kopp afkreegen hett, dor geev dat all plattdüütsches Theoter. Den „Dütschen Slömer“ to’n Bispill oder den „Lübecker Dodendanz“. Dor hebbt se in ganz Nordeuropa Platt snackt. Un wenn de düütsche Unesco-Kommission nu seggen deit: Dat höört mit to dat Immaterielle Kulturerbe, denn is dat een groote Anerkennen“, swöögt Wolfgang Börnsen, Plattsnacker, Politiker, Schrieversmann un Vörsitter vun denn sleswig-holsteenschen Bühnenbund.He hett Grund to’n Jubileern: Denn dat Plattdüütsche Theoter steiht  siet den 11. Dezember op de düütsche List för dat immaterielle Kulturerbe. Dorto höört ook noch 26 anner Traditionen as dat Reetdack-Handwark, de düütsche Brotkultur, de Genossenschaftsidee oder dat Biikebrennen. 

Sogoor de engelsche Queen hett een vun uns düütschen Adventskalenner

Dor weer mol’n lütten Buttjer vun  veer Johr. de kunn de Tiet bi’t Wiehnachten partout nich mehr aftöven. Jümmers fraag he sien Modder: „Mama, wie lang ist’s noch bis Weihnachten?“ Dor harr sien Modder Selma een plietsche Idee: Se moolte op een Papp veeruntwintig Tahlen op. Un an jedeen Tahl hett se denn een Gebäckstück antüdelt. So weer de Tiet bit Wiehnachten för den lütten Gerhard nich mehr ganz so lang un sööt bavento. As de lütt Gerhard Lang ut Maulbronn in Schwaben groot weer, dor besinn he sik op düssen Kalenner vun sien Modder un hett 1904 den wull eersten sülvstdruckten Wiehnachtsskalenner op’n Markt bröcht: „Im Lande des Christkinds“. De weer noch ahn Fenster to’n Oprieten un ook noch ahn Schokolaad. Aver dat weer de Anfang vun unsen Adventskalenner – so as wie em kennen doot.

Niege Böker, CDs, Kalenner un Kraam vun de Plattdüütsche Bökermesse

Een kann kieken, wöhlen, grabbeln, snacken, toluustern, wunnerwarken, spekuleern, smuustern, studeern, diskuteern un vör allen Dingen veel lesen – op de Plattdüütsche Bökermess in’t Hamborger Ohnsorg-Theoter. To’n 17. Mol hebbt över veertig Verloge ut alle norddüütschen Bunneslänner ehre niegen plattdüütschen Böker, Höörböker, CDs, Kalenner, Postkorten, Speele, eBooks, Lehrmateriol, Krimskraam un Tietschriften vörstellt. „Klein – aber fein“, dat is de Messe förwiss. Un mit de Johrn is kloor wurrn: Plattdüütsch, dat is för jedeen wat. Platt kann jüst so modern ween as Hochdüütsch, Platt geiht ook wunnerbor digital un mit Platt kann een all’ns maaken un all’ns seggen.

Plattsnacker Eckart Brandt sammelt ole Appelsorten in sien Boomgarden

Eckart Brandt is bi de Lüüd blots de „Appelmann“. „Appelpopst“ geiht jo nich. Ik bün jo nich kathoolsch“, smuustergrient he. De staatsche Mann mit den rooden Wikingerbort, de roodblonnen lockigen Hoor un de blaue Latzbüx steiht jedeen Maandag middag mit siene Schätze in Hamborg vör’t Chilehuus. Wat dat för Schätze sünd? Se hebbt so schöne Naams as „Finkwarder Harvstprinz“, „Seestermühler Zitroonappel“, Geeler Richard“, „Griese Renette“ oder „Altländer Pannkoken“. Un wat se rüüken doot. Un wat de smecken doot. „Dat is eben keen Einheitsware ut’n Supermarkt“, verklaart de Appelbuuer ut‘ Ole Land, „dat sünd urole Appelsorten. Dat is noch een Stück Kultur.“ Hunnerte dorvun staht in sien „Boomgarden“ in Grootwöhrn. Siet dörtig Johr buut he dor een Aart Arche Noah för Appeln. Eckart Brandt is dormit ook op de Expo 2015 in Mailand to sehn.

Emil Heckers plattdüütschen Gedichtzyklus över'n 1. Weltkrieg

„Al föftig Johr slep ick mi dormit af, mit Biller, de as grulich swöre Steen mi up de Seel liegt un keen Roh mi lot, nem ick uck mit mien Lengen Freeden söch.“ 1916 – dat weer Verdun, dat weer Douaumont. Dat weern „Trichter an Trichter, Ies, Woter, Morast“ – un merrmang „Jungens vun achtein, man even ut Schol, anlehrt to’n Morden, mit Flint un Pistol, Handgronot, Spoden, Gas, Bajonett . . .“ Een vun düsse Jungens weer  Emil Hecker, de groote plattdüütsche Schrieversmann ut Dithmarschen. Notabitur mit 19, Einberufung to de Fohnen – un denn rop op de Slachtfeller in Frankriek. Mit „een afschoten Been un mehr as en halvhunnert Löcker in’t Fleesch“ keem he dree Johr later trüch. Föfftig Johr hett dat duert, bit he sik all sien Pien vun de Seel schrieven kunn – in de plattdüütsche Gedichtreeg „Douaumont“. Un meist noch mol föfftig Johr sünd in’t Land gahn, bit düsse Gedichtzyklus nu endli druckt wurrn is.

In Aurich backt se överall lütte Zeddels mit plattdüütsche Wöör an

STILLKENS hebbt se sik ansliekert un hebbt de RAADSEL anbackt mit een lütt Stück Tesafilm. DUDDIG sünd de nich. Un LEEGLOPER all gor nich, denn dat is een Barg KNOOIJEREE, op all de lütten witten Zeddels plattdüütsche Begriffe to stempeln un se denn ook noch bi Nacht un Nevel optohangen. Mit een KNIPPLUCHT in de Hand. An een Lateernmast in Aurich. An een Stromkassen. An een Regenrinn. An Finsterschieven, an Banken, an‘ Breefkassens un an de Döör vun den Verband Ostfreesche Landschap. Dor sitt Grietje Kammler vun‘t Plattdüütskbüro un smuustert sik een: „Also, wi sünd dat nich! Ik heff dat Geföhl, datt düsse Lüüd uns ünnerstütten wüllt.“

1 2 3 4 ... 10
Anzeige

Plattdütsches

Leserreisen

Leserreisen

Entdecken Sie die Welt mit den Kieler Nachrichten und der Segeberger Zeitung. Erfahren Sie alles über unsere schönen Reisen. In unseren Reiseberichten können Sie nachlesen, was unsere Gäste auf den Reisen erlebt haben.

Darüber sollte KN-online berichten

Darüber sollte KN-online berichten

Wir berichten täglich aus Kiel und Schleswig-Holstein. Doch unsere Reporter können nicht überall sein. Um über möglichst viele Dinge zu berichten, die Sie interessieren, bitten wir Sie uns zu informieren.

Online-Kreuzworträtsel
Kreuzworträtsel kostenlos Online

Testen Sie Ihr Wissen und lösen unsere spannenden Kreuzworträtsel Online .

Online-Sudoku
Online-Sudoku kostenlos

Mit unserem Online-Sudoku -Rätsel können Sie täglich ein neues Sudoku online lösen.


Top