Navigation:
Leserreisen ePaper OnlineServiceCenter (OSC)
Dat bringt de Oostermaand: Aprilwedder, Aprilscherze un Oostern

Wat is dat doch för een wunnerlichen Maand, de April oder Ostermaand as wi Plattdüütschen em nöömt. „De April hett sien eegen Will“, is een Redensoort. „Launing“ hebbt se to em in’t seggt. De April is nämli böös luunsch, wat dat Wedder angeiht. Dorüm seggt wi ook „Aprilwedder“, wenn dat den een Daag schöön is un den annern gries un natt. Un wokeen is nich all mol in den April schickt wurrn?  In‘ April is dat leider ook hooch Tiet för den doren Fröhjohrsputz. Aver de April hett ook sien schööne Sieden: Dor fiert wi dat Oosterfest un all’ns fangt wunnerschöön an to blöhn.

Kieler Kulturpries för Helge Albrecht un sien plattdüütschen Poetry-Slam

Helge Albrecht sitt in Friedrichshafen an‘ Bodensee op de Bank un snackt Platt mit mi - an’t Telefon. Graad kümmt he ut St. Gallen vun‘ 1.Dialekt-Slam. Dor würr Wienerisch snackt, Bayrisch, Berndüütsch, Appenzellerdüütsch, St. Gallerdüütsch,  Schwäbisch . . . un natürli Plattdüütsch. Un offschoonst se dor in de Schwiez keen Woort vun em verstahn hebbt, is de Kieler Student  foorts in’t Finale lanndt mit siene plattdüütsche Reegen. För sien Künnen as Slammer is de Plattsnacker nu ook mit den Kieler Kulturpries utteekent wurrn: „Das klingt wie eine spannende Mischung aus Rap und Volkslied, aus Clubatmosphäre und Ohnsorg-Theater“, hett de Kieler Dichtersmann un Jury-Maat Arne Rautenberg swöögt.

De Poppenspeeler Matthias Kuchta speelt ook op Plattdüütsch

Dor weer mol ‘n Schoolmeister in Seebarg. De harr dree Söhne. De weern all tosamen bannig klook un hebbt alle studeert. Twee vun siene Jungs hebbt dat denn ook wiet bröcht in ehr Leeven - blots de drütte, de weer dat swatte Schaap vun‘e Familie. De leet de Poppen danzen as he wull . . . De is jümmers in de Welt rümtrocken mit siene handneihten Poppen un hett Märken vertellt. Riek un berühmt is he nich wurrn – de Poppenspeeler Matthias Kuchta (65) vun’t Figurentheoter „Lille Kartofler“. Aver wenn he dat Glück in de Gesichter vun de Lütten un Grooten sehn deit, denn is dat för em mehr wert as Gold un Geld. Nu hett he siene viegellienschen Poppen ook noch Plattdüütsch bipuult.   

Dat weer een Straatenfeger: Heidi Kabel bi uns in de Wahnstuuv

Wat hett de engelsche Königin Elisabeth mit Heidi Kabel to doon? Nee, Platt snacken kann de wiss nich. Ganz eenfach – dat sünd beide sonöömte „Stratenfeger“. As Königin Elisabeth an‘ 29. Mai1953 de Kroon kriegen schull, dor weern de Straaten leerfeegt. Denn dat würr to’n eersten Mol in’t Fernsehn to sehn. Jüst so weer dat ook an‘ 13. März 1954: Dor stünn Heidi Kabel miteens bi uns in de Wahnstuuven. Dat weer nämli de eerste Live-Övertragung vun’t Ohnsorg-Theoter in’t Puschenkino. Un twaars mit dat Stück „Seine Majestät Gustav Krause“. 268 Folgen sünd dorbi rutsuert in de verleeden sösstig Johr un hebbt Heidi Kabel, Henry Vahl, Hilde Sicks un Walter Scherau to groote Fernsehstars maakt. Ohnsorg-Theoter in’t Fernsehn weer Kult. Un dat bit hüüt.

Oswald Andrae hett op Platt gegen Unrecht sträden

„Schree doch ut, wat du glöövst, wat du meenst, wat du denkst, wat dien Angst is . . . Schree doch ut, wenn du Courage hest . . . Riet dien Muul up!“, heet dat in een Gedicht vun Oswald Andrae. De Dichtersmann ut Jever hett mit siene Gedichte, Leeder un Vertellen wiest, datt Plattdüütsch nich blots komisch is oder kommodig. Plattdüütsch, dat is för em mehr as Dööntjes to’n Smuustern un Amüseern: „Wie jede Kunst ein Spiegel ihrer Zeit sein soll, so hat auch die niederdeutsche Dichtung die Aufgabe, den Menschen die Augen zu öffnen, sie aufzurütteln . . .“ Dat hett Oswald Andrae doon – ob nu mit siene Gedichte gegen den Krieg, gegen de Ümweltsüük, gegen Atomkraft oder gegen de Ölkris. Oder mit sien „Leed van den Häftling Nr. 562“ – dat weltberühmte plattdüütsche Leed över den Freedensnobelpriesdräger Carl von Ossietzky, de dree Johr lang in’t KZ Esterwegen elennig foltert wurrn is un de optletzt an düsse Folter storven is.

In Ameriko is uns Huusmannskost de Renner

He heet Friesische Palme, Blätterkohl oder Federkohl, Bruunkohl, Strunkkohl, Kruuskohl oder Gröönkohl. He höört to de Kreuzblütengewächse – so as uns Kohlrabi oder Radieschen ook. He hett 4000 Verwandte un is all 400 vör Christi dat eerste Mol as „krausblättriger Blattkohl“ in Greekenland  opdüükert. De klooke Hippokrates (de bekannteste Dokters in‘t Altertum) hett em as Heilmiddel gegen Hosten un Heiserkeit insett. Bi de Römer weer Gröönkohl gor een Delikatesse un wokeen een Barg dorvun harr, de gell as rieken Mann. Bi uns in‘ Norden is de kruuse Kohl siet Johrhunnerte swoore Huusmannskost un böös fett – aver in New York un Hollywood, dor is de Gröönkohl de niege Kaviar.  

Lars Brodersen is en plattdüütschen Truerredner mit veele Talente

De Mann is teemlich groot un `n staatschen Keerl. He hett `n warme kräftige Stimm un strohlt Roh ut. Musikaalsch is he ok. Un Platt schnacken, dat kann he ok noch. He  is Anfang veertig un suust middewiel vun Termin to Termin. Mit Fro, Söhn un Hund leevt he kommodig op‘t Land bi Hohn in‘ Kreis Rendsborg-Eckernföör. Dor is Lars Brodersen bekannt as‘n  bunten Hund. Ob nu Füerwehrkapell, plattdütsche Comedy oder ok Truerredner! Düsse Mann hett - as de leeve Gott de Talente utdeelt hett -  wull mehr as eenmol „hier!“ ropen un düchtig tolangt.

Oldjohrsavend sünd se wedder ünnergwegens, de Rummelpottlöper

„Fruken, mak de Dör ap, lat den Rummelpott rin . . .“ so singt de Kinner an' Niejohrs-Avend. Undat all siet Johrhunnerte. Den Rummelpott, Rummelputt, Brummpott oder Hukelpott, den gifft dat eegentli överall in dat nedderdüütsche Spraakenrebeet. Rummeln – dat is nämli een plattdüütsches Woort un bedüüt so veel as pultern, rumoorn, bollern oder eenfach Larm maaken. Düsse besünnere Larm, de kümmt vun den doren Rummelpott.

1 2 3 4 ... 8
Anzeige

Plattdütsches

Leserreisen

Leserreisen

Entdecken Sie die Welt mit den Kieler Nachrichten und der Segeberger Zeitung. Erfahren Sie alles über unsere schönen Reisen. In unseren Reiseberichten können Sie nachlesen, was unsere Gäste auf den Reisen erlebt haben.

Darüber sollte KN-online berichten

Darüber sollte KN-online berichten

Wir berichten täglich aus Kiel und Schleswig-Holstein. Doch unsere Reporter können nicht überall sein. Um über möglichst viele Dinge zu berichten, die Sie interessieren, bitten wir Sie uns zu informieren.

Online Spiele

Kreuzworträtsel

Testen Sie Ihr Wissen und lösen unsere spannenden Kreuzworträtsel.

Sudoku

Mit unserem Sudoku-Rätsel können Sie täglich ein neues Sudoku online spielen.


Top