Menü
Kieler Nachrichten | Ihre Zeitung aus Kiel
Schleswig-Holstein Hier püstert de Seewind rut
Nachrichten Schleswig-Holstein Hier püstert de Seewind rut
Partner im Redaktionsnetzwerk Deutschland
12:00 13.07.2018
Von Heike Thode-Scheel
Een Duppelsiet vun't Vagelbook mit Teeknungen vun Steffen Walentowitz. Quelle: Teeken: Steffen Walentowitz

De künnt nämli wat ganz besünneres: De sünd heel eng mit de Natur verbunnen, hebbt veel Witz un wiest, datt wi Plattdüütschen en groot Leev för Vagels hebbt. Bavento schient wi en Barg över de Vagels to weten. To’n Bispill över den doren Sandloper. Bi uns in Sleswig-Holksteen heet de nämli blots „Keen-Tied“. Dat kümmt, wieldatt de jümmers so gau an’e Waterkant rümtippeln deit. Mit flinke, korte Schreed. Dat schöne an’e plattdüütschen Naams: En kann dor glieks an sehn, wat för den enkelten Vagel typisch is.

De Tüütje, op Hochdüütsch Rotschenkel,  de fleit de Melodie „tjü, dü, dü“. Un dorüm hett he ok den plattdüütschen Naam kregen. Oder de Mantelmöwe. De nöömt de Plattdüütschen Paster. Oder Groot Manteldrager. De süht nämli so ut, as wenn se en swatt Talar anhett mit’n witt Hemd dor ünner. Jüst as de Paster.  Dor geiht dat mit’n Naam also üm’t Utsehn. Bi den Reetpieper (dat is de Rohrammer) hangt dat mit de leevste Steed vun den Vagel tosamen: Dat Reet. Dor sitt de Männchen to geern op’e Spitz un tirileert.

Wi Plattdüütschen hebbt also nich blots veel Humor, wenn dat üm de Vagelnaams geiht, sünnern ok en Barg Weten vun’e Natur. Un de plattdüütschen Vagelnaams wiest, wo bunt uns Moderspraak ween kann – egol, in welkeen Eck se spraken warrd. Denn düt Vagelbook kümmt twaars ut de Ostfreesche Eck – aver dor staht ok de Naams ut anner plattdüütsche Ecken binn.

 En liert aver nich blots veel över de Küstenvagels, sünnern ok över ehr Tohuus. Över dat Weltnaturerbe Waddensee. Dat is nich blots dat gröttste vun’e Welt – dor lanndt ok jedeen Johr tein bit twölf Millionen vun Treckvagels. De maakt hier Rast, buut ehr Nester un brööd ehr Eier ut. Un natürli wüllt se sik dick freten för ehr Reis in’e grote wiede Welt.

Aver wat weer dat all’ns ahn de wunnerboren Biller vun Steffen Walentowitz. De Illustrator ut Jever hett sik överall op’e Luer leggt un sik de Vagels nipp un nau ankeken. Mit sien Teeken-Stifte hett he de besünneren Markmole vun 42 Küsten-Vagels infungen. Siet twintig Johr teekent he nu all in‘ Opdrag vun de dree Nationalparks Wattenmeer. He kennt de Küst meist as sien Westentasch. Denn he  sitt nich blots an‘ Schrievdisch, nee, he is ok op de Soltwieschen un dat Waddenmeer an’t Spekuleern un Lüüstern.

De Plattschnacker is aver ok för den Text un dat Utsehn vun’t Book tostännig. Dat is kloor un plietsch opbuut. To jedeen Vagel gifft dat nich blots een Bild, sünnern ok en hochdüütschen un en plattdüütschen Text. Keen drögen wetenschapli Beschrieven – nee, dat is as so’n lütt Geschicht över den enkelten Vagel un sien Wesen. Mit veel Leev tosamenschostert. Bavento warrd in en Kasten all de verscheeden plattdüütschen Naams ut de verscheeden Regionen anbaden. Denn de Vagels hebbt oftins twee oder dree Naams. De Kolüt (Großer Brachvogel) hett to’n Bispill sogor 27 verscheeden Naams un Schrievwiesen.

Un dormit de Lütten un Groten ok glieks weet, wat dat Besünneres mit den Vagel op sik hett, steiht ünner op jedeen Duppelsiet, wat dat Deert för Egenorten hett. To’n Bispill de „Rekordhollersche E7 – dat is de Rood Snipp, de Pfuhlschnepfe. De flüggt doch glatt vun Alaska in een Töörn dörch bit na Nieseeland. Över 11 000 Kilometer in acht Daag. Oder de Klemmer, de Wanderfalke. De is flink as‘n Piel. Wenn de sik op sien Beute rünnerstörten deit, denn is de 250 km/h schnell. Dor kümmt meist keen Rennauto mit!

Man noch schöner as all de Rekorde sünd för mi de vigellienschen plattdüütschen Naams. Meist as leevtallig Ökelnaams för uns Frünn, de Vagels. Mien leevst Vagel is jo de „Keen-Tied“. Ik kann em good lieden un noch beter verstahn . . .

„42 Vögels van uns Küst“, Steffen Walentowitz, Wachholtz-Verlag, ISBN 978 352 905 6239, 12,95 Euro un in’e KN-Schalterhalle

Kommentare 0 Nutzungsbedingungen
Die Debatte geht am Morgen weiter
Die Kommentarfunktion ist zwischen 22:00 und 06:00 Uhr nicht aktiv – denn wir wollen eine gute Moderation der Beiträge gewährleisten.
Wir freuen uns am Morgen über Ihre konstruktiven Beiträge zum Thema!

Die Staatsanwaltschaft Lübeck ermittelt nur noch in sieben Fällen gegen einen ehemaligen Mitarbeiter der Opferschutzorganisation Weißer Ring wegen des Verdachts der sexuellen Belästigung.

13.07.2018

Ein „Wanderer“ hat am Freitagmorgen den Bahnverkehr zwischen Neumünster und Flensburg zeitweise zum Erliegen gebracht. Der 25 Jahre alte Marokkaner lief in Höhe Taro (Kreis Schleswig-Flensburg) auf den Gleisen Richtung Norden, wie die Bundespolizei mitteilte.

13.07.2018

Sie weisen Berufs- und Freizeitskippern den Weg in den Hafen und an Untiefen vorbei. Sie dienen mittlerweile auch als Hotel, Standesamt, Museum oder einfach Aussichtsturm. Und sie sind begehrte Fotomotive. Schleswig-Holstein ohne Leuchttürme? Schwer vorstellbar.

13.07.2018